{"id":124506,"date":"2025-09-18T14:17:33","date_gmt":"2025-09-18T12:17:33","guid":{"rendered":"https:\/\/xometry.pro\/articles\/geometric-dimensioning-and-tolerancing-gdt\/"},"modified":"2025-10-23T14:29:48","modified_gmt":"2025-10-23T12:29:48","slug":"gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir","status":"publish","type":"articles","link":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/","title":{"rendered":"GD&amp;T: Geometrik Boyutland\u0131rma ve Toleransland\u0131rma Nedir"},"content":{"rendered":"<div role=\"navigation\" aria-label=\"\u0130\u00e7indekiler\" class=\"simpletoc wp-block-simpletoc-toc\"><h2 class=\"simpletoc-title\">\u0130\u00e7indekiler<\/h2>\n<ul class=\"simpletoc-list\">\n<li><a href=\"#h-gd-amp-t-nedir-neden-kullanilir\">GD&amp;T Nedir? Neden Kullan\u0131l\u0131r?<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-ozellik-kontrol-cercevesi\">\u00d6zellik Kontrol \u00c7er\u00e7evesi<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-datumlar\">Datumlar<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-gd-amp-t-kategorileri\">GD&amp;T Kategorileri<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-duzlemsellik-form\">D\u00fczlemsellik (Form)<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-duzluk-form\">D\u00fczl\u00fck (Form)<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-silindiriklik-form\">Silindiriklik (Form)<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-dairesellik-form\">Dairesellik (Form)<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-paralellik-yonelim\">Paralellik (Y\u00f6nelim)<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-diklik-yonelim\">Diklik (Y\u00f6nelim)<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-acisallik-yonelim\">A\u00e7\u0131sall\u0131k (Y\u00f6nelim)<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-pozisyon-konum\">Pozisyon (Konum)<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-esmerkezlilik-konum\">E\u015fmerkezlilik (Konum)<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-simetri-konum\">Simetri (Konum)<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-bir-yuzeyin-profili-profil\">Bir Y\u00fczeyin Profili (Profil)<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-bir-cizginin-profili-profil\">Bir \u00c7izginin Profili (Profil)<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-dairesel-kaciklik-kaciklik\">Dairesel Ka\u00e7\u0131kl\u0131k (Ka\u00e7\u0131kl\u0131k)<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-toplam-kaciklik-kaciklik\">Toplam Ka\u00e7\u0131kl\u0131k (Ka\u00e7\u0131kl\u0131k)<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-duzenleyiciler\">D\u00fczenleyiciler<\/a>\n\n\n<\/li>\n\n<\/li>\n\n<li><a href=\"#h-gd-amp-t-toleranslandirma-kurallari\">GD&amp;T Toleransland\u0131rma Kurallar\u0131<\/a>\n<\/li><\/ul><\/div>\n\n\n<p>\u00dcretim prosesine, makineye, operat\u00f6r becerisine ve di\u011fer fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131 olarak, her zaman par\u00e7alarda nominal boyutlardan sapmalar olur. Sorunlar genellikle montaj s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar; yap\u0131lar birbirine uymaz veya ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015fmaz veya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, ancak par\u00e7a \u00f6mr\u00fcn\u00fc \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltabilecek ekstra s\u00fcrt\u00fcnme veya gev\u015feklik ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle m\u00fchendisler toleransland\u0131rmaya y\u00f6nelir. Boyutsal toleranslar, hatalar\u0131 s\u0131n\u0131rlamada kullan\u0131lan en yayg\u0131n y\u00f6ntemdir. \u00c7o\u011fu <a href=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/mukemmel-bir-teknik-cizim-nasil-hazirlanir\/\">teknik \u00e7izimde<\/a>, aksi belirtilmedik\u00e7e t\u00fcm boyutlar i\u00e7in ge\u00e7erli olan genel bir tolerans s\u0131n\u0131f\u0131 belirtilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, boyutsal toleranslar tek ba\u015f\u0131na par\u00e7an\u0131n ama\u00e7lanan i\u015flevini yans\u0131tmaz ve bir\u00e7ok kritik yap\u0131 davran\u0131\u015f\u0131 belirtilmeden kal\u0131r.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-gd-amp-t-nedir-neden-kullanilir\"><strong><strong>GD&amp;T Nedir? Neden Kullan\u0131l\u0131r?<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<p><strong>Geometrik Boyutland\u0131rma ve Toleransland\u0131rma (GD&amp;T)<\/strong>, hem yap\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hem de geometriyi tan\u0131mlayarak i\u015flevselli\u011fi sa\u011flayan eksiksiz bir tan\u0131mlama sunar.<\/p>\n\n\n\n<p>GD&amp;T, bir par\u00e7an\u0131n tam olarak tasarland\u0131\u011f\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in yaln\u0131zca b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil, ayn\u0131 zamanda <strong>\u015fekli, konumu ve hizalamay\u0131<\/strong> da iletmenin standartla\u015fm\u0131\u015f bir yoludur. M\u00fchendislerin tasar\u0131m amac\u0131n\u0131 \u00fcretim ve kontrol ekiplerine iletmesine olanak sa\u011flayarak projenin ba\u015far\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karan, homojen (genel kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f) bir anlay\u0131\u015f sunar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>Temel faydalar\u0131:<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>A\u00e7\u0131k ileti\u015fim:<\/strong> Kullan\u0131lan semboller, i\u015flev i\u00e7in hangi yap\u0131lar\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterir ve tasar\u0131m, i\u015fleme ve kontrol aras\u0131nda tahminler y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine gerek kalmaz.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00d6nemli olan \u015feyleri kontrol eder:<\/strong> Temel boyutlar\u0131n aksine, GD&amp;T b\u00fcy\u00fckl\u00fck, konum, y\u00f6nelim ve bi\u00e7imi kapsar.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Birbirinin yerine kullan\u0131labilirlik:<\/strong> Farkl\u0131 \u00fcretim partilerinden veya tedarik\u00e7ilerden gelen par\u00e7alar, d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde birbirine monte edilir ve i\u015flev g\u00f6r\u00fcr.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Maliyet tasarrufu:<\/strong> Toleranslar\u0131 yaln\u0131zca ihtiya\u00e7 duyulan yerlerde s\u0131k\u0131 tutarak hurda at\u0131k miktar\u0131n\u0131 azaltabilir ve uygun olmayan teslimatlardan kaynaklanan gecikmeleri \u00f6nleyebilirsiniz.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Muayenede tutarl\u0131l\u0131k:<\/strong> \u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fcn nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 tam olarak tan\u0131mlar, anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 azalt\u0131r ve hatal\u0131 par\u00e7alar\u0131n g\u00f6zden ka\u00e7mas\u0131n\u0131 \u00f6nler.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funda esneklik:<\/strong> MMC\/LMC (Maksimum Malzeme Durumu \/ En Az Malzeme Durumu) gibi malzeme durum d\u00fczenleyicileri, par\u00e7a b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc izin verdi\u011finde ek tolerans sa\u011flayabilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>K\u0131sacas\u0131, GD&amp;T \u00e7izimleri daha i\u015flevsel hale getirir, yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131 azalt\u0131r ve yaln\u0131zca ger\u00e7ekten ihtiya\u00e7 duyulan yerlere uyguland\u0131\u011f\u0131nda hem zamandan hem de paradan tasarruf sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n<div class=\"custom-table-block \" id=\"table-id-506\" >\r\n\t<div class=\"search-input-wrapper\">\r\n\t\t<svg width=\"16\" height=\"16\" viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\">\r\n\t\t\t<path d=\"M15.7812 13.833L12.6659 10.7177C12.5252 10.5771 12.3346 10.499 12.1347 10.499H11.6253C12.4877 9.39596 13.0002 8.00859 13.0002 6.49937C13.0002 2.90909 10.0911 0 6.50083 0C2.91056 0 0.00146484 2.90909 0.00146484 6.49937C0.00146484 10.0896 2.91056 12.9987 6.50083 12.9987C8.01006 12.9987 9.39742 12.4863 10.5004 11.6239V12.1332C10.5004 12.3332 10.5786 12.5238 10.7192 12.6644L13.8345 15.7797C14.1282 16.0734 14.6032 16.0734 14.8938 15.7797L15.778 14.8954C16.0718 14.6017 16.0718 14.1267 15.7812 13.833ZM6.50083 10.499C4.29167 10.499 2.50122 8.71165 2.50122 6.49937C2.50122 4.29021 4.28855 2.49976 6.50083 2.49976C8.70999 2.49976 10.5004 4.28708 10.5004 6.49937C10.5004 8.70852 8.71311 10.499 6.50083 10.499Z\" fill=\"#476175\"\/>\r\n\t\t<\/svg>\r\n\t\t<input type=\"search\" class=\"table-search-input\" id=\"table-search-506\" placeholder=\"Arama\">\r\n\t<\/div>\t\r\n\t<div class=\"table-wrapper\">\r\n\t\t<table style=\"width: 100%;\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>\u0130sim ve Sembol<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><b>A\u00e7\u0131klama<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><b>Ne Zaman Kullan\u0131l\u0131r<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><b>\u00c7izim \u00d6rnekleri\u00a0<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>D\u00fczlemsellik<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">T\u00fcm y\u00fczey noktalar\u0131 iki paralel d\u00fczlem aras\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">(Datum yok.)<\/span><\/i><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Birle\u015fen\/s\u0131zd\u0131rmaz y\u00fczeyler e\u015fit temas gerektirir; fikst\u00fcrlerin oturmas\u0131 kararl\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Taban levhas\u0131 y\u00fczeyi, granit tabla \u00fczerinde\u00a0 ayn\u0131 hizada olmal\u0131 ve sallanmamal\u0131d\u0131r.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>D\u00fczl\u00fck\u00a0<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Eksen sapmas\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir silindirik b\u00f6lge i\u00e7inde s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">(B\u00fcy\u00fckl\u00fck \u00f6zelli\u011fi.)<\/span><\/i><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">K\u0131lavuz milleri\/fener millerinde d\u00fczg\u00fcn hareket ve d\u00fc\u015f\u00fck a\u015f\u0131nma i\u00e7in ger\u00e7ek eksenlere ihtiya\u00e7 duyulur.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Uzun miller, d\u00fczl\u00fck s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r; uzunluk ortas\u0131nda e\u011frilik olmaz.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>Silindiriklik<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Silindirik y\u00fczeyin tamam\u0131 tek bir e\u015f eksenli tolerans silindirine uymal\u0131d\u0131r.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">D\u00f6nen\/bas\u0131larak tak\u0131lan silindirler, uzunluklar\u0131 boyunca do\u011frusal uzanmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Mil yata\u011f\u0131, t\u00fcm uzunlu\u011fu boyunca tek bir e\u015f eksenli silindire uymal\u0131d\u0131r.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>Dairesellik (Yuvarlakl\u0131k)<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Her kesit, iki e\u015f merkezli daire aras\u0131na uymal\u0131d\u0131r. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">(Datum yok.)<\/span><\/i><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130zole edilmi\u015f yuvarlak kesitlerde, DRF (Datum Referans \u00c7er\u00e7evesi) olu\u015fturmadan tekd\u00fczelik gerekir.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Tornalanm\u0131\u015f mil kesiti, her a\u00e7\u0131da d\u00fczg\u00fcn yuvarlakl\u0131\u011fa sahiptir.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>Paralellik<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir b\u00f6lge i\u00e7inde datuma paralel olarak y\u00f6nlendirilmi\u015f y\u00fczey\/eksen.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">E\u011filme veya s\u0131k\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 y\u00fczeyler\/eksenler birbirine uymal\u0131d\u0131r.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130\u015flenmi\u015f bir blo\u011fun \u00fcst y\u00fczeyi alt datum y\u00fczeyine paralel kal\u0131r.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>Diklik<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir b\u00f6lge i\u00e7inde datuma 90\u00b0 a\u00e7\u0131yla y\u00f6nlendirilmi\u015f y\u00fczey\/eksen.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Oturma y\u00fczeyine delikler; kare y\u00fck yollar\u0131; y\u00fcksek do\u011frulukta hizalamalar.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Frezelenmi\u015f kenar, datum y\u00fczeyine dik a\u00e7\u0131l\u0131d\u0131r (90\u00b0).<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>A\u00e7\u0131sall\u0131k<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Datum ile belirtilen bir temel a\u00e7\u0131 (\u226090\u00b0) yapacak \u015fekilde y\u00f6nlendirilmi\u015f y\u00fczey\/eksen.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Dik a\u00e7\u0131l\u0131 olmayan yap\u0131lar, birbirine ge\u00e7me\/ ak\u0131\u015f\/ montaj i\u00e7in kritiktir.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Pah, taban datumuna g\u00f6re 45\u00b0&#8217;de tutulur.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>Konum<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bir eksenin\/merkezin ger\u00e7ek konumunu (silindirik b\u00f6lge; datumlar kullan\u0131r) belirtir.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">B\u00fct\u00fcn tedarik\u00e7ilerde kal\u0131plar\/pimler\/delikler, g\u00fcvenilir bir \u015fekilde monte edilmelidir.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kal\u0131p \u00fczerindeki ger\u00e7ek konumlar\u0131nda bulunan flan\u015f c\u0131vata deli\u011fi merkezleri.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>E\u015fmerkezlilik<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Orta noktalar bir datum eksenine hizalan\u0131r.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Denge i\u00e7in k\u00fctle-merkezi hizalamas\u0131; genellikle konum\/ka\u00e7\u0131kl\u0131k ile de\u011fi\u015ftirilir.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kademeli \u015faft\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ap\u0131, pilot deli\u011fi ile ayn\u0131 merkeze sahiptir.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>Simetri<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yap\u0131 orta d\u00fczlemi, datum d\u00fczlemine ortalan\u0131r.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Orta d\u00fczlemin her iki taraf\u0131nda e\u015fit bo\u015fluk\/y\u00fck b\u0131rak\u0131l\u0131r.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">B\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f ba\u011flant\u0131 yuvas\u0131 duvarlar\u0131, merkez d\u00fczlemi etraf\u0131nda e\u015fit aral\u0131klarla yerle\u015ftirilir.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>Bir Y\u00fczeyin Profili<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">T\u00fcm y\u00fczey, bir 3D tolerans band\u0131 i\u00e7inde yer almal\u0131d\u0131r.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">D\u00fczensiz bi\u00e7imli\/birle\u015fik y\u00fczeyler, i\u015flev\/estetik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm i\u00e7in CAD&#8217;ye uymal\u0131d\u0131r.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Araba kap\u0131s\u0131 d\u0131\u015f kaplamas\u0131, profil band\u0131 i\u00e7inde CAD y\u00fczeyini takip eder.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>Bir \u00c7izginin Profili<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Se\u00e7ilen herhangi bir kesit, 2 boyutlu bir tolerans band\u0131 i\u00e7inde yer almal\u0131d\u0131r.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00f6rsel uyumun \u00f6nemli oldu\u011fu yerlerde kenar\/kesit p\u00fcr\u00fczs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kontrol eder.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Tampon a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 kesiti, belirtilen \u015fablon e\u011frisiyle e\u015fle\u015fir.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>Dairesel Ka\u00e7\u0131kl\u0131k<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bir datum ekseni etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015f s\u0131ras\u0131nda kesit de\u011fi\u015fimini s\u0131n\u0131rlar.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Titre\u015fimi azaltmak i\u00e7in her kesitte y\u00fczey &#8220;yalpalamas\u0131n\u0131&#8221; kontrol eder.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Fren diski y\u00fczeyi, bir d\u00f6n\u00fc\u015f boyunca minimum de\u011fi\u015fim g\u00f6sterir.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>Toplam Ka\u00e7\u0131kl\u0131k<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">D\u00f6n\u00fc\u015f s\u0131ras\u0131nda t\u00fcm y\u00fczey de\u011fi\u015fimini s\u0131n\u0131rlar.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Tam uzunluktaki mil yataklar\u0131\/s\u0131zd\u0131rmaz y\u00fczeyler y\u00f6n\/konum de\u011fi\u015ftirmeden \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r (NVH, s\u0131z\u0131nt\u0131lar).<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Tahrik mili, d\u00f6nerken t\u00fcm uzunlu\u011fu boyunca y\u00f6n de\u011fi\u015ftirmeden hareket eder.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>MMC (Maksimum Malzeme Durumu)<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6zelik, maksimum malzemeden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda <\/span><b>ekstra<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> tolerans ekler.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><b>Bo\u015fluk uyumu<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">: Montaj kolayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli oldu\u011funda ancak mukavemet etkilenmedi\u011finde pimler\/delikler.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Deli\u011fin en k\u00fc\u00e7\u00fck boyutunda bulunmas\u0131, ekstra konum tolerans\u0131 sa\u011flar.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>LMC (En Az Malzeme Durumu)<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6zellik, en az malzemeden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda <\/span><b>ekstra<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> tolerans ekler.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Delik veya kesiklerin yak\u0131n\u0131nda <\/span><b>kenar mesafesi \/ duvar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 korumas\u0131<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kenara yak\u0131n delik, LMC bonusu kullan\u0131larak minimum duvar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korur.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20.4216%;\"><b>RFS (Yap\u0131 B\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k)<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.8472%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ekstra yok; geometri ger\u00e7ek b\u00fcy\u00fckl\u00fckten ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak korunur.<\/span><\/td>\n<td style=\"width: 31.357%;\"><b>Optik \u00e7er\u00e7eveler, s\u0131zd\u0131rmazl\u0131k yap\u0131lar\u0131, bo\u015flu\u011fa ra\u011fmen hassas konum.<\/b><\/td>\n<td style=\"width: 23.3202%;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hizalama deli\u011fi, ger\u00e7ek boyuttan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak yerinde tutulur.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>En yayg\u0131n kullan\u0131lan GD&amp;T sembollerinin genel \u00f6zeti, a\u00e7\u0131klamalar ve ger\u00e7ek d\u00fcnyadan \u00e7izim \u00f6rnekleri.<\/p>\n\t<\/div>\r\n<\/div>\r\n<style>\r\n\t.custom-table-block table{\r\n\t\theight: initial!important;\r\n\t}\r\n\t.search-input-wrapper{\r\n\t\tposition: relative;\r\n\t\tmargin-bottom: 24px;\r\n\t}\r\n\t.search-input-wrapper svg{\r\n\t\tposition: absolute;\r\n\t\ttop:50%;\r\n\t\tleft:12px;\r\n\t\ttransform: translateY(-50%);\r\n\t}\r\n\t.table-search-input{\r\n\t\tpadding: 0 0 0 40px;\r\n\t\tborder:1px solid #C1CAD1;\r\n\t\theight: 44px;\r\n\t\twidth: 201px;\r\n\t\tcolor:#092C47;\r\n\t\tfont-family: Open Sans;\r\n\t\tfont-size: 16px;\r\n\t\tfont-weight: 400;\r\n\t\tline-height: 24px;\r\n\t\tletter-spacing: 0em;\r\n\t\ttext-align: left;\r\n\t}\r\n\t.table-search-input::placeholder{\r\n\t\tcolor:#092C47;\r\n\t}\r\n\t\r\n\t.custom-table-block thead th{\r\n\t\ttext-align: left;\r\n\t\twhite-space:nowrap;\r\n\t}\r\n\t\r\n\t.custom-table-block thead{\r\n\t\tmargin-bottom: 14px;\r\n\t}\r\n\r\n\t.custom-table-block tbody tr:nth-child(odd){\r\n\t\tbackground-color: #F6F9FF;\r\n\t}\r\n\r\n\t.custom-table-block tbody, .custom-table-block thead, .custom-table-block tr, .custom-table-block td, .custom-table-block th{\r\n\t\theight: initial!important;\r\n\t}\r\n\t\r\n\t.custom-table-block tbody td{\r\n\t\tcolor:#092C47;\r\n\t\tfont-family: Open Sans;\r\n\t\tfont-size: 16px;\r\n\t\tfont-weight: 400;\r\n\t\tline-height: 24px;\r\n\t\tletter-spacing: 0em;\r\n\t\ttext-align: left;\r\n\t\tpadding: 7px;\r\n\t}\r\n\t\r\n\t.custom-table-block thead th{\r\n\t\tfont-family: Open Sans;\r\n\t\tfont-size: 16px;\r\n\t\tfont-weight: 700;\r\n\t\tline-height: 24px;\r\n\t\tletter-spacing: 0em;\r\n\t\ttext-align: left;\r\n\t\tcolor:#092C47;\r\n\t\tposition: relative;\r\n\t}\r\n\t.custom-table-block thead th:after{\r\n\t\tcontent:\"\";\r\n\t\tdisplay: inline-block;\r\n\t\tbackground-image: url(\"data:image\/svg+xml,%3Csvg width='12' height='8' viewBox='0 0 12 8' fill='none' xmlns='http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg'%3E%3Cpath d='M10.585 0.585938L6 5.17094L1.415 0.585938L0 2.00094L6 8.00094L12 2.00094L10.585 0.585938Z' fill='%23476175'\/%3E%3C\/svg%3E%0A\");\r\n\t\tmargin-left: 8px;\r\n\t\tbackground-position: center center;\r\n\t\tbackground-size: 12px 7.5px;\r\n\t\tbackground-repeat: no-repeat;\r\n\t\twidth: 24px;\r\n\t\theight: 12px;\r\n\t}\r\n\t.custom-table-block{\r\n\t\tmargin: 20px 0;\t\r\n\t}\r\n\t.custom-table-block .table-wrapper{\r\n\t\twidth: 100%;\r\n\t\toverflow-x: auto;\r\n\t}\r\n\t@media(max-width: 768px){\r\n\t\t\/* .custom-table-block tbody td{\r\n\t\t\twhite-space: nowrap;\r\n\t\t} *\/\r\n\t\t.custom-table-block .table-wrapper{\r\n\t\t\tmax-width: calc(100vw - 16px);\r\n\t\t}\r\n\t}\r\n<\/style>\r\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-ozellik-kontrol-cercevesi\"><strong><strong>\u00d6zellik Kontrol \u00c7er\u00e7evesi<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"976\" height=\"223\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image.png\" alt=\"B ve C datumlar\u0131na g\u00f6re konum tolerans\u0131n\u0131 g\u00f6steren \u00f6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesi.\" class=\"wp-image-122742\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image.png 976w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-300x69.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-768x175.png 768w\" sizes=\"(max-width: 976px) 100vw, 976px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"Bir GD&amp;T \u00f6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesi \u00f6rne\u011fi: B ve C datumlar\u0131na g\u00f6re en az malzeme durumunda \u00d80,15 konum tolerans\u0131.\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>Bir GD&amp;T \u00f6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesi \u00f6rne\u011fi: B ve C datumlar\u0131na g\u00f6re en az malzeme durumunda \u00d80,15 konum tolerans\u0131.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>\u00d6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesi (FCF), hem \u00fcretim hem de muayene i\u00e7in gerekli t\u00fcm bilgileri ta\u015f\u0131r. <strong>Hangi<\/strong> geometrik kontrol\u00fcn uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131, <strong>ne kadar<\/strong> varyasyona izin verildi\u011fini ve <strong>hangi referanslara g\u00f6re<\/strong> oldu\u011funu belirtir.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>K\u0131lavuz ok:<\/strong> Ok, geometrik toleranslardan hangi y\u00fczey veya \u00f6zelli\u011fin etkilendi\u011fini g\u00f6sterir. Bazen bir k\u0131lavuz bulunmaz: FCF, <strong>temel<\/strong> veya <strong>\u00e7apsal<\/strong> bir boyutun yan\u0131na yerle\u015ftirilebilir; bu durumda, boyut \u00f6zelli\u011fi etkilenir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Geometrik tolerans sembol\u00fc:<\/strong> \u00d6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesinin ilk kutusu, hangi geometrik tolerans\u0131n (bu durumda konum) kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mlar.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00d6zellik tolerans\u0131:<\/strong> Say\u0131sal de\u011fer her zaman mevcuttur (\u00f6rne\u011fin, 0,15 mm). Ek semboller ile b\u00f6lgenin \u015fekli tan\u0131mlanabilir (\u00f6rne\u011fin, silindirik bir b\u00f6lge i\u00e7in \u2300). Bu h\u00fccre ayr\u0131ca bir malzeme durumu d\u00fczenleyicisi de i\u00e7erebilir: Maksimum Malzeme Durumu i\u00e7in MMC (\u24c2) veya En Az Malzeme Durumu i\u00e7in LMC (\u24c1).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Datumlar:<\/strong> Sonraki b\u00f6lmelerde, tolerans\u0131n nas\u0131l y\u00f6nlendirildi\u011fini ve yerle\u015ftirildi\u011fini belirleyen datumlar (\u00f6rne\u011fin, |B|C|) s\u0131ralan\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-datumlar\"><strong><strong>Datumlar<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<p><strong>Datum<\/strong>, GD&amp;T&#8217;de geometrik kontrolleri \u00f6l\u00e7mek ve do\u011frulamak i\u00e7in kullan\u0131lan <em>teorik olarak kesin<\/em> bir referanst\u0131r. Ger\u00e7ekte par\u00e7alar ve fikst\u00fcrler asla m\u00fckemmel olmad\u0131\u011f\u0131ndan, GD&amp;T <strong>datum \u00f6zellikleri, datumlar<\/strong> ve <strong>datum sim\u00fclat\u00f6rleri<\/strong> aras\u0131nda ayr\u0131m yapar:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Datum \u00f6zelli\u011fi:<\/strong> Par\u00e7ada referans olarak belirledi\u011finiz ger\u00e7ek y\u00fczey\/kenar\/eksen (\u00f6rne\u011fin, i\u015flenmi\u015f bir y\u00fczey, bir delik ekseni). Kusurlar\u0131 bulunur.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Datum:<\/strong> Datum \u00f6zelli\u011finden t\u00fcretilen ideal, m\u00fckemmel referans (\u00f6rne\u011fin, matematiksel olarak m\u00fckemmel bir d\u00fczlem veya eksen).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Datum sim\u00fclat\u00f6r\u00fc:<\/strong> Muayene veya kurulum s\u0131ras\u0131nda datum gibi davranan fiziksel cihaz (\u00f6rne\u011fin, bir y\u00fczey levhas\u0131, pimler, V bloklar\u0131). Datum \u00f6zelli\u011fi, \u00f6l\u00e7\u00fcm d\u00fczene\u011fini olu\u015fturmak i\u00e7in sim\u00fclat\u00f6rle temas ettirilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Bunun muayene sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde do\u011frudan etkileri vard\u0131r. Bir\u00e7ok FCF birden fazla datuma referans verir; FCF&#8217;deki datumlar\u0131n <strong>s\u0131ras\u0131<\/strong>, koordinat sisteminin nas\u0131l olu\u015fturuldu\u011funu belirler; bu, \u00f6l\u00e7\u00fcm i\u00e7in kullan\u0131lan <strong>datum referans \u00e7er\u00e7evesidir (DRF)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>DRF&#8217;nin Olu\u015fturulmas\u0131 (A\u2013B\u2013C):<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Birincil datum (A):<\/strong> \u0130lk referans d\u00fczlemi\/ekseni olu\u015fturur; en az <strong>\u00fc\u00e7<\/strong> temas noktas\u0131 gerektirir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0130kincil datum (B):<\/strong> Y\u00f6nlendirme\/konum k\u0131s\u0131tlamas\u0131 ekler; en az <strong>iki<\/strong> temas noktas\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcl datum (C):<\/strong> Son k\u0131s\u0131tlama; en az <strong>bir<\/strong> temas noktas\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>A\u2013B\u2013C s\u0131ralamas\u0131n\u0131<\/strong> de\u011fi\u015ftirmek, par\u00e7an\u0131n sim\u00fclat\u00f6rde nas\u0131l k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir ve muayene sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir. <strong>Fonksiyonel montaj<\/strong> ve <strong>ger\u00e7ek muayene<\/strong> d\u00fczenekleriyle e\u015fle\u015fecek datumlar ve s\u0131ralamalar se\u00e7ilmelidir.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-gd-amp-t-kategorileri\"><strong><strong>GD&amp;T Kategorileri<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<p>Geometrik boyutland\u0131rma ve toleransland\u0131rma 5 farkl\u0131 kategoriye ayr\u0131l\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Form (Bi\u00e7im):<\/strong> Datumlar\u0131 referans olarak kullanmadan \u00f6zelliklerin do\u011fal \u015feklini\/tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>D\u00fczlemsellik<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>D\u00fczl\u00fck<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Silindiriklik<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Dairesellik<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Y\u00f6nelim:<\/strong> Bir \u00f6zelli\u011fin bir datuma g\u00f6re e\u011fimini veya hizalamas\u0131n\u0131 kontrol eder. Referans olarak en az bir datum gerektirir.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Paralellik<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Dikeylik<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>A\u00e7\u0131sall\u0131k<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Konum:<\/strong> Bir \u00f6zelli\u011fin eksenini, merkez d\u00fczlemini veya merkez noktas\u0131n\u0131, datumlar\u0131 referans alarak hassas bir \u015fekilde konumland\u0131r\u0131r. Bu datumlar, bir koordinat sistemi g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcr ve bir \u00f6zelli\u011fin <strong>ger\u00e7ek pozisyonundan<\/strong> veya <strong>ger\u00e7ek konumundan<\/strong> izin verilen sapmay\u0131 belirler. Bu ideal ve ama\u00e7lanan konum, standart do\u011frusal boyut \u00e7izgileri olan temel boyutlarla tan\u0131mlan\u0131r.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Konum<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>E\u015fmerkezlilik<\/strong> (ASME&#8217;den \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Simetri<\/strong> (ASME&#8217;den \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Profil:<\/strong> Do\u011fru hizalama i\u00e7in, datumlara g\u00f6re 2D\/3D d\u0131\u015f \u00e7izgileri kontrol eder.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Bir y\u00fczeyin profili <\/strong>(3D)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Bir \u00e7izginin profili <\/strong>(2D)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ka\u00e7\u0131kl\u0131k:<\/strong> Bir par\u00e7a datum ekseni etraf\u0131nda d\u00f6nerken y\u00fczey de\u011fi\u015fimini kontrol eder. Hem geometriyi hem de hizalamay\u0131 kontrol etmesi bak\u0131m\u0131ndan benzersizdir ve aks ve mil gibi bile\u015fenlerde titre\u015fimi \u00f6nlemek i\u00e7in yayg\u0131n olarak kullan\u0131l\u0131r.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Dairesel Ka\u00e7\u0131kl\u0131k<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Toplam Ka\u00e7\u0131kl\u0131k<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-duzlemsellik-form\"><strong><strong>D\u00fczlemsellik (Form)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"648\" height=\"274\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-1.png\" alt=\"Teknik \u00e7izimde dikd\u00f6rtgen bir \u00f6zelli\u011fe uygulanan d\u00fczlemsellik tolerans\u0131 sembol\u00fc.\" class=\"wp-image-122754\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-1.png 648w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-1-300x127.png 300w\" sizes=\"(max-width: 648px) 100vw, 648px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-1.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"Bir y\u00fczeye uygulanan 0,3 mm&#039;lik d\u00fczlemsellik tolerans\u0131, y\u00fczeyin iki paralel d\u00fczlem aras\u0131nda yer almas\u0131n\u0131 sa\u011flar.\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-1.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>Bir y\u00fczeye uygulanan 0,3 mm&#8217;lik d\u00fczlemsellik tolerans\u0131, y\u00fczeyin iki paralel d\u00fczlem aras\u0131nda yer almas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>D\u00fczlemsellik tolerans\u0131, iki paralel d\u00fczlem aras\u0131nda bir b\u00f6lge tan\u0131mlar. B\u00f6lgenin kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131, \u00f6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesinde belirtilir. Gereklilikleri kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in, y\u00fczeydeki t\u00fcm noktalar tolerans b\u00f6lgesi i\u00e7inde kalmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"909\" height=\"284\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-2.png\" alt=\"Bir referans d\u00fczlemin \u00fczerinde e\u015fit \u015fekilde (dengede) duran bir y\u00fczey i\u00e7in d\u00fczlemsellik gereklili\u011fini g\u00f6steren CAD modeli.\" class=\"wp-image-122766\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-2.png 909w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-2-300x94.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-2-768x240.png 768w\" sizes=\"(max-width: 909px) 100vw, 909px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-2.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"D\u00fczlemsellik, birle\u015fen par\u00e7alar aras\u0131nda e\u015fit temas sa\u011flar. Bu \u00f6rnekte, y\u00fczeyin referans d\u00fczlemiyle homojen (tekd\u00fcze) temas sa\u011flamak i\u00e7in d\u00fczlemsel olmas\u0131 gerekir.\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-2.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>D\u00fczlemsellik, birle\u015fen par\u00e7alar aras\u0131nda e\u015fit temas sa\u011flar. Bu \u00f6rnekte, y\u00fczeyin referans d\u00fczlemiyle homojen (tekd\u00fcze) temas sa\u011flamak i\u00e7in d\u00fczlemsel olmas\u0131 gerekir.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>D\u00fczlemsellik, genellikle ba\u015fka bir par\u00e7ayla birle\u015fmesi gereken bir y\u00fczeyde <strong>e\u015fit (dengeli, tekd\u00fcze) temas<\/strong> sa\u011flamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca, <strong>boyutsal \u00f6zelliklere<\/strong> (kesik gibi \u00f6l\u00e7\u00fclebilir b\u00fcy\u00fckl\u00fckte herhangi bir par\u00e7aya) de uygulanabilir. Bu durumda, iki d\u00fczlemli b\u00f6lge, \u00f6l\u00e7\u00fclen \u00f6zelli\u011fin <strong>ortas\u0131ndan ge\u00e7ecek \u015fekilde<\/strong> olu\u015fturulur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"509\" height=\"426\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-3.png\" alt=\"Delikli bir par\u00e7aya uygulanan d\u00fczlemsellik tolerans\u0131.\" class=\"wp-image-122778\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-3.png 509w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-3-300x251.png 300w\" sizes=\"(max-width: 509px) 100vw, 509px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-3.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"Bir kesik \u00f6zelli\u011fi boyunca, 0,2 mm i\u00e7inde kontrol edilen bir y\u00fczeyi g\u00f6steren d\u00fczlemsellik tolerans\u0131 \u00f6rne\u011fi.\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-3.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>Bir kesik \u00f6zelli\u011fi boyunca, 0,2 mm i\u00e7inde kontrol edilen bir y\u00fczeyi g\u00f6steren d\u00fczlemsellik tolerans\u0131 \u00f6rne\u011fi.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Geometrik boyutland\u0131rma ve toleransland\u0131rma (GD&amp;T), \u00f6zellikle makineyle i\u015flemede hassas, genellikle g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclemez toleranslar gerektiren par\u00e7alara ve yap\u0131lara uygulan\u0131r. Ancak d\u00fczlemsellik tolerans\u0131n\u0131n daha geni\u015f uygulamalar\u0131 vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli sac veya boru \u015fekillendirmede lazerle \u0131s\u0131tma, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr b\u00fck\u00fclmelere yol a\u00e7abilir ve bu da d\u00fczlemselli\u011fi kritik \u00f6nemli bir husus haline getirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle, 120x60x6000 mm boyutlar\u0131ndaki dikd\u00f6rtgen bir boruda \u00e7ok say\u0131da kesik yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, boru bir muz gibi e\u011frilebilir. Tolerans b\u00f6lgesini tan\u0131mlamak ve \u00f6l\u00e7mek kolayd\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc tolerans b\u00f6lgesine uyup uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in boruyu yere yat\u0131r\u0131p en y\u00fcksek noktas\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7meniz yeterlidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u00fczlemsellik ve y\u00fczey p\u00fcr\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc:<\/strong> D\u00fczlemsellik genel \u015fekli (makro), <a href=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/cnc-isleme-yuzey-puruzlulugu\/\">y\u00fczey p\u00fcr\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc<\/a> ise dokuyu (mikro) belirtir. Bir y\u00fczey d\u00fczlemsel ama p\u00fcr\u00fczl\u00fc veya \u00e7arp\u0131k (e\u011fri) ama p\u00fcr\u00fczs\u00fcz olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi:<\/strong> \u0130ki y\u00fczeyin birle\u015fece\u011fi ve d\u00fczg\u00fcnl\u00fc\u011fe (homojenli\u011fe) ihtiya\u00e7 duyulan durumlar: s\u0131z\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in bir <strong>valf g\u00f6vdesi s\u0131zd\u0131rmazl\u0131k y\u00fczeyi<\/strong>.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-duzluk-form\"><strong><strong>D\u00fczl\u00fck (Form)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"646\" height=\"309\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-4.png\" alt=\"Mil eksenine uygulanan d\u00fczl\u00fck tolerans\u0131.\" class=\"wp-image-122790\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-4.png 646w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-4-300x143.png 300w\" sizes=\"(max-width: 646px) 100vw, 646px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-4.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"D\u00fczg\u00fcn hizalama i\u00e7in mil ekseni boyunca uygulanan 0,2 mm s\u0131n\u0131rl\u0131 d\u00fczl\u00fck tolerans\u0131 \u00f6rne\u011fi.\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-4.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>D\u00fczg\u00fcn hizalama i\u00e7in mil ekseni boyunca uygulanan 0,2 mm s\u0131n\u0131rl\u0131 d\u00fczl\u00fck tolerans\u0131 \u00f6rne\u011fi.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>D\u00fczl\u00fck, d\u00fczlemsellik ile ayn\u0131 toleranst\u0131r ancak bir boyut eksiktir. Bu, tolerans b\u00f6lgesinin 3 boyutlu de\u011fil 2 boyutlu oldu\u011fu anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"845\" height=\"356\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-5.png\" alt=\"Referans d\u00fczlemi kullan\u0131larak d\u00fczl\u00fck tolerans\u0131 i\u00e7in \u00f6l\u00e7\u00fclen silindir.\" class=\"wp-image-122802\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-5.png 845w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-5-300x126.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-5-768x324.png 768w\" sizes=\"(max-width: 845px) 100vw, 845px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-5.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"Silindirik bir y\u00fczeye uygulanan d\u00fczl\u00fck tolerans\u0131, e\u015fit (homojen) eksen hizalamas\u0131 i\u00e7in bir referans d\u00fczlemiyle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-5.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>Silindirik bir y\u00fczeye uygulanan d\u00fczl\u00fck tolerans\u0131, e\u015fit (homojen) eksen hizalamas\u0131 i\u00e7in bir referans d\u00fczlemiyle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>D\u00fczl\u00fck kavram\u0131n\u0131 anlaman\u0131n basit bir yolu \u00f6l\u00e7\u00fcmd\u00fcr: Bir koordinat <a href=\"https:\/\/www.aberlink.com\/company\/what-is-a-cmm\/\">\u00f6l\u00e7\u00fcm makinesi (CMM)<\/a>, bir y\u00fczey \u00fczerinde tek bir d\u00fcz \u00e7izgide hareket ederek, bu \u00e7izgi \u00fczerindeki t\u00fcm noktalar\u0131n tolerans b\u00f6lgesi i\u00e7inde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder. Silindirik bir par\u00e7ada, \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in bir\u00e7ok paralel \u00e7izgi \u00e7izebilirsiniz. Not: Kontrol edilmeyen \u00e7izgiler aras\u0131nda hala dislokasyon (yerinden \u00e7\u0131kma) varken t\u00fcm \u00e7izgiler tek tek kriteri ge\u00e7ebilir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"845\" height=\"285\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-6.png\" alt=\"Eksenine d\u00fczl\u00fck tolerans\u0131 uygulanm\u0131\u015f bir milin teknik \u00e7izimi.\" class=\"wp-image-122814\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-6.png 845w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-6-300x101.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-6-768x259.png 768w\" sizes=\"(max-width: 845px) 100vw, 845px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-6.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"Mil \u00e7ap\u0131ndaki d\u00fczl\u00fck tolerans\u0131, d\u00fczg\u00fcn hizalamay\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in eksen etraf\u0131nda silindirik bir b\u00f6lge tan\u0131mlar.\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-6.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>Mil \u00e7ap\u0131ndaki d\u00fczl\u00fck tolerans\u0131, d\u00fczg\u00fcn hizalamay\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in eksen etraf\u0131nda silindirik bir b\u00f6lge tan\u0131mlar.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>D\u00fczl\u00fck, <strong>boyutsal bir \u00f6zelli\u011fe<\/strong> (\u00f6r. bir mil \u00e7ap\u0131) uyguland\u0131\u011f\u0131nda, <strong>eksen etraf\u0131nda silindirik bir b\u00f6lge<\/strong> olu\u015fturur. Eksen (veya elde edilen orta \u00e7izgi), uzunluk boyunca bu b\u00f6lgenin i\u00e7inde yer almal\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 durum bir <strong>delik ekseni<\/strong> i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"894\" height=\"436\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-7.png\" alt=\"D\u00fczl\u00fck gereklili\u011fini g\u00f6steren, dahili k\u0131lavuz rayl\u0131, i\u00e7i bo\u015f silindir.\" class=\"wp-image-122826\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-7.png 894w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-7-300x146.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-7-768x375.png 768w\" sizes=\"(max-width: 894px) 100vw, 894px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-7.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"D\u00fczl\u00fck gereklili\u011fini g\u00f6steren, dahili k\u0131lavuz rayl\u0131, i\u00e7i bo\u015f silindir.\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-7.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>D\u00fczl\u00fck gereklili\u011fini g\u00f6steren, dahili k\u0131lavuz rayl\u0131, i\u00e7i bo\u015f silindir.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi:<\/strong> Bir \u015feyin iyi oturmas\u0131 veya s\u0131zd\u0131rmazl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ekten d\u00fcz olmas\u0131 gereken durumlar: d\u00fczg\u00fcn hareket i\u00e7in <strong>CNC k\u0131lavuz ray\u0131<\/strong>.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-silindiriklik-form\"><strong><strong>Silindiriklik (Form)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"716\" height=\"324\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-8.png\" alt=\"Bir mile uygulanan GD&amp;T silindiriklik tolerans\u0131\" class=\"wp-image-122838\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-8.png 716w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-8-300x136.png 300w\" sizes=\"(max-width: 716px) 100vw, 716px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-8.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"Silindiriklik, t\u00fcm noktalar tekd\u00fcze (homojen) bir tolerans b\u00f6lgesi i\u00e7inde kalacak \u015fekilde silindirik bir y\u00fczeyi kontrol eder.\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-8.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>Silindiriklik, t\u00fcm noktalar tekd\u00fcze (homojen) bir tolerans b\u00f6lgesi i\u00e7inde kalacak \u015fekilde silindirik bir y\u00fczeyi kontrol eder.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Silindiriklik; bir silindir, pim veya delik yap\u0131s\u0131n\u0131 <strong>tekd\u00fcze (homojen, e\u015fit) bir \u015fekilde saran <\/strong>bir tolerans b\u00f6lgesini tan\u0131mlar. Yap\u0131 y\u00fczeyi \u00fczerindeki her nokta bu b\u00f6lge i\u00e7inde kalmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"940\" height=\"505\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-9.png\" alt=\"Bir mil y\u00fczeyinde silindiriklik \u00f6rne\u011fi\" class=\"wp-image-122850\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-9.png 940w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-9-300x161.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-9-768x413.png 768w\" sizes=\"(max-width: 940px) 100vw, 940px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-9.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"Silindiriklik, milin t\u00fcm uzunlu\u011fu boyunca hem yuvarlak hem de d\u00fcz olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak dengesizli\u011fi en aza indirir.\" aria-label=\"Open full image\"0><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-9.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>Silindiriklik, milin t\u00fcm uzunlu\u011fu boyunca hem yuvarlak hem de d\u00fcz olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak dengesizli\u011fi en aza indirir.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>\u00d6z\u00fcnde, silindiriklik, t\u00fcm uzunluk boyunca daireselli\u011fi (her kesitte yuvarlakl\u0131k) ve d\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc (eksen kaymas\u0131 olmamas\u0131) kapsayan 2&#8217;si 1 arada bir kontrol kriteridir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi:<\/strong> <strong>Dengesizli\u011fi <\/strong>en aza indirmek i\u00e7in uzunlu\u011fu boyunca d\u00fcz ve yuvarlak olmas\u0131 gereken, <strong>y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 bir motor \u015faft\u0131<\/strong>.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-dairesellik-form\"><strong><strong>Dairesellik (Form)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"901\" height=\"400\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-10.png\" alt=\"Bir mil kesitine uygulanan GD&amp;T dairesellik tolerans\u0131.\" class=\"wp-image-122862\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-10.png 901w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-10-300x133.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-10-768x341.png 768w\" sizes=\"(max-width: 901px) 100vw, 901px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-10.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"Dairesellik, noktalar\u0131 iki e\u015f merkezli daire i\u00e7inde tutarak her kesitin yuvarlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder.\" aria-label=\"Open full image\"1><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-10.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>Dairesellik, noktalar\u0131 iki e\u015f merkezli daire i\u00e7inde tutarak her kesitin yuvarlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Dairesellik (yuvarlakl\u0131k)<\/strong>, <strong>tek bir kesitin yuvarlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/strong> kontrol eder. B\u00f6lge, iki <strong>e\u015f merkezli daireden<\/strong> olu\u015fur; <strong>uzunluk bile\u015feni yoktur<\/strong>. Dairesellik, silindiriklik i\u00e7in neyse, d\u00fczl\u00fck de d\u00fczlemsellik i\u00e7in odur. Tolerans b\u00f6lgesinin geni\u015fli\u011fi de kontrol \u00e7er\u00e7evesindeki say\u0131sal de\u011ferle belirlenir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"915\" height=\"485\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-11.png\" alt=\"Bir mil kesitinde dairesellik \u00f6rne\u011fi\" class=\"wp-image-122874\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-11.png 915w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-11-300x159.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-11-768x407.png 768w\" sizes=\"(max-width: 915px) 100vw, 915px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-11.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"Bir mil kesitinde dairesellik \u00f6rne\u011fi\" aria-label=\"Open full image\"2><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-11.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>Bir mil kesitinde dairesellik \u00f6rne\u011fi<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Dairesellik, <strong>kesit baz\u0131nda<\/strong> ge\u00e7erli oldu\u011fundan, par\u00e7an\u0131n farkl\u0131 kesit \u00e7aplar\u0131na sahip olmas\u0131nda herhangi bir sorun yoktur; her kesit <strong>ayn\u0131 b\u00f6lge geni\u015fli\u011fine<\/strong> ancak farkl\u0131 bir nominal de\u011fere sahip olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi:E\u015fit y\u00fck da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/strong> i\u00e7in yuvarlak olmas\u0131 gereken bir <strong>rulman yata\u011f\u0131<\/strong>.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-paralellik-yonelim\"><strong><strong>Paralellik (Y\u00f6nelim)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"737\" height=\"322\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-12.png\" alt=\"A datumu referans al\u0131narak bir y\u00fczeye uygulanan paralellik tolerans\u0131n\u0131 g\u00f6steren teknik \u00e7izim.\" class=\"wp-image-122886\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-12.png 737w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-12-300x131.png 300w\" sizes=\"(max-width: 737px) 100vw, 737px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-12.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"Bir y\u00fczeyin A datumuna 0,15 mm i\u00e7inde paralel kalmas\u0131n\u0131 gerektiren paralellik tolerans\u0131 \u00f6rne\u011fi.\" aria-label=\"Open full image\"3><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-12.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>Bir y\u00fczeyin A datumuna 0,15 mm i\u00e7inde paralel kalmas\u0131n\u0131 gerektiren paralellik tolerans\u0131 \u00f6rne\u011fi.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Paralellik, bir y\u00fczeyin (veya eksenin) belirtilen bir tolerans b\u00f6lgesi i\u00e7inde <strong>bir datuma paralel olmas\u0131<\/strong> gerekti\u011fini belirtir. CAD&#8217;de bir referans se\u00e7ip m\u00fckemmelli\u011fe ula\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z; GD&amp;T&#8217;de ise bu ideal etraf\u0131nda <strong>\u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir tolerans b\u00f6lgesi<\/strong> tan\u0131mlars\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi:<\/strong> \u0130ki y\u00fczey veya eksenin i\u015flev i\u00e7in paralel olmas\u0131 gerekir: <strong>do\u011frusal bir akt\u00fcat\u00f6r\u00fcn raylar\u0131<\/strong>.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-diklik-yonelim\"><strong><strong>Diklik (Y\u00f6nelim)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"545\" height=\"356\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-13.png\" alt=\"A datumuna g\u00f6re bir y\u00fczeye uygulanan diklik tolerans\u0131n\u0131 g\u00f6steren teknik \u00e7izim.\" class=\"wp-image-122898\" style=\"max-width:840px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-13.png 545w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-13-300x196.png 300w\" sizes=\"(max-width: 545px) 100vw, 545px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-13.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"Bir y\u00fczeyin A datumuna 0,2 mm i\u00e7inde 90\u00b0 a\u00e7\u0131l\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan diklik tolerans\u0131 \u00f6rne\u011fi.\" aria-label=\"Open full image\"4><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-13.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>Bir y\u00fczeyin A datumuna 0,2 mm i\u00e7inde 90\u00b0 a\u00e7\u0131l\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan diklik tolerans\u0131 \u00f6rne\u011fi.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Diklik, bir yap\u0131n\u0131n veya d\u00fczlemin bir datum yap\u0131s\u0131na <strong>90\u00b0<\/strong> a\u00e7\u0131l\u0131 olmas\u0131n\u0131 kontrol eder. Nominal de\u011fer bir a\u00e7\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, <strong>tolerans do\u011frusal birimlerle<\/strong> (\u00f6rne\u011fin mm) ifade edilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi:<\/strong> Hizalama veya y\u00fck aktar\u0131m\u0131 neredeyse m\u00fckemmel bir diklik gerektirir: Hizalama hatas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in tutucu taban\u0131na g\u00f6re ayarlanan <strong>kesici tak\u0131m tutucu deli\u011fi<\/strong>.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-acisallik-yonelim\"><strong><strong>A\u00e7\u0131sall\u0131k (Y\u00f6nelim)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"633\" height=\"321\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-14.png\" alt=\"A datumuna 45\u00b0 a\u00e7\u0131yla uygulanan a\u00e7\u0131sall\u0131k tolerans\u0131n\u0131 g\u00f6steren teknik \u00e7izim.\" class=\"wp-image-122910\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-14.png 633w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-14-300x152.png 300w\" sizes=\"(max-width: 633px) 100vw, 633px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-14.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"Bir y\u00fczeyin, A datumuna g\u00f6re 0,2 mm i\u00e7inde 45\u00b0 a\u00e7\u0131y\u0131 korumas\u0131n\u0131 gerektiren bir a\u00e7\u0131sall\u0131k tolerans\u0131 \u00f6rne\u011fi.\" aria-label=\"Open full image\"5><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-14.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>Bir y\u00fczeyin, A datumuna g\u00f6re 0,2 mm i\u00e7inde 45\u00b0 a\u00e7\u0131y\u0131 korumas\u0131n\u0131 gerektiren bir a\u00e7\u0131sall\u0131k tolerans\u0131 \u00f6rne\u011fi.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Dikeyli\u011fe benzerdir, ancak datuma olan a\u00e7\u0131 <strong>90\u00b0 de\u011fildir<\/strong>. Nominal a\u00e7\u0131 <strong>temel bir boyutla<\/strong> (\u00f6rne\u011fin 45\u00b0) tan\u0131mlan\u0131r; a\u00e7\u0131sall\u0131k tolerans\u0131, hata i\u00e7in <strong>do\u011frusal<\/strong> bir alan sa\u011flar. Bu, genellikle CMM&#8217;ler veya \u00f6l\u00e7\u00fcm cihazlar\u0131yla yap\u0131lan muayeneler i\u00e7in, saf bir a\u00e7\u0131sal toleransa g\u00f6re daha pratiktir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi:<\/strong> D\u00fczlemler aras\u0131nda belirli bir a\u00e7\u0131 gereklidir: birbirine d\u00fczg\u00fcn ge\u00e7me ve y\u00fck da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 i\u00e7in bir <strong>di\u015flinin di\u015f y\u00fczeyi a\u00e7\u0131s\u0131<\/strong>.&nbsp;<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-pozisyon-konum\"><strong><strong>Pozisyon (Konum)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"737\" height=\"555\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-15.png\" alt=\"A ve B datumlar\u0131na sahip bir delik yap\u0131s\u0131na uygulanan pozisyon tolerans\u0131n\u0131 g\u00f6steren teknik \u00e7izim.\" class=\"wp-image-122922\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-15.png 737w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-15-300x226.png 300w\" sizes=\"(max-width: 737px) 100vw, 737px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-15.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"0,15 mm silindirik bir b\u00f6lge i\u00e7inde, delik ekseni konumunu A ve B datumlar\u0131na g\u00f6re kontrol eden pozisyon (konum) tolerans\u0131 \u00f6rne\u011fi.\" aria-label=\"Open full image\"6><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-15.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>0,15 mm silindirik bir b\u00f6lge i\u00e7inde, delik ekseni konumunu A ve B datumlar\u0131na g\u00f6re kontrol eden pozisyon (konum) tolerans\u0131 \u00f6rne\u011fi.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Pozisyon (konum)<\/strong>, en \u00e7ok kullan\u0131lan GD&amp;T kontrol kriterlerinden biridir. Do\u011frusal boyutlardan gelen dikd\u00f6rtgen tolerans &#8220;kutular\u0131&#8221; yerine, pozisyon, (temel boyutlardan belirlenen) <strong>ger\u00e7ek pozisyonlarda<\/strong> merkezlenmi\u015f <strong>silindirik bir tolerans b\u00f6lgesi<\/strong> tan\u0131mlar. Bu, bir yap\u0131n\u0131n (\u00f6rne\u011fin bir delik ekseninin) nerede oldu\u011funu kontrol etmenin <strong>yan\u0131 s\u0131ra<\/strong> referans al\u0131nan datumlara g\u00f6re do\u011fru \u015fekilde y\u00f6nlendirilmesini de sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"815\" height=\"545\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-16.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-122934\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-16.png 815w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-16-300x201.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-16-768x514.png 768w\" sizes=\"(max-width: 815px) 100vw, 815px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-16.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"\" aria-label=\"Open full image\"7><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-16.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><em><em>Temel boyutlar (kutular) <\/em><strong><em>ger\u00e7ek pozisyonu<\/em><\/strong><em> belirler; <\/em><strong><em>pozisyon<\/em><\/strong><em> kontrol\u00fc, bu ger\u00e7ek pozisyon etraf\u0131nda izin verilen <\/em><strong><em>silindirik tolerans b\u00f6lgesini<\/em><\/strong><em> tan\u0131mlar.<\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi:<\/strong> Montaj i\u00e7in kritik olan, kesin delik\/pim konumlar\u0131: Conta hizalamas\u0131 i\u00e7in <strong>flan\u015f \u00fczerindeki bir c\u0131vata d\u00fczeni<\/strong>.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-esmerkezlilik-konum\"><strong><strong>E\u015fmerkezlilik (Konum)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"891\" height=\"411\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-17.png\" alt=\"A datumu referans al\u0131narak bir mile uygulanan e\u015fmerkezlilik tolerans\u0131.\" class=\"wp-image-122946\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-17.png 891w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-17-300x138.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-17-768x354.png 768w\" sizes=\"(max-width: 891px) 100vw, 891px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-17.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"A datumu referans al\u0131narak bir mile uygulanan e\u015fmerkezlilik tolerans\u0131.\" aria-label=\"Open full image\"8><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-17.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>A datumu referans al\u0131narak bir mile uygulanan e\u015fmerkezlilik tolerans\u0131.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>ASME standard\u0131n\u0131n en son revizyonu olan <a href=\"https:\/\/www.asme.org\/codes-standards\/find-codes-standards\/y14-5-dimensioning-tolerancing\">ASME Y14.5-2018<\/a>&#8216;de, e\u015fmerkezlilik kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun nedeni, bu tan\u0131m\u0131n daha s\u0131k kullan\u0131lan pozisyon tolerans\u0131 ve ka\u00e7\u0131kl\u0131k tolerans\u0131 ile kar\u015f\u0131lanabilmesidir. Ancak, e\u015fmerkezlili\u011fin, <a href=\"https:\/\/www.iso.org\/committee\/54924\/x\/catalogue\/\">kar\u015f\u0131l\u0131k gelen ISO standartlar\u0131 ailesinde<\/a> hala mevcut oldu\u011fu bilinmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u015fmerkezlilik, \u00e7ap boyunca kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yer alan t\u00fcm y\u00fczey elemanlar\u0131n\u0131n orta noktalar\u0131n\u0131n, bir datum ekseniyle e\u015f eksenli silindirik bir b\u00f6lge i\u00e7inde kalmas\u0131n\u0131 gerektirir. Mekanik olarak do\u011frulanabilse de, (CMM veri a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131) muayeneyi zorla\u015ft\u0131r\u0131r. ASME i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131nda genellikle bunun yerine pozisyon ve\/veya ka\u00e7\u0131kl\u0131k kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"699\" height=\"343\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-18.png\" alt=\"Ortak bir eksen boyunca iki milin e\u015fmerkezlilik hizalamas\u0131n\u0131 g\u00f6steren 3D model.\" class=\"wp-image-122958\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-18.png 699w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-18-300x147.png 300w\" sizes=\"(max-width: 699px) 100vw, 699px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-18.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"Ortak bir eksen boyunca iki milin e\u015fmerkezlilik hizalamas\u0131n\u0131 g\u00f6steren 3D model.\" aria-label=\"Open full image\"9><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-18.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>Ortak bir eksen boyunca iki milin e\u015fmerkezlilik hizalamas\u0131n\u0131 g\u00f6steren 3D model.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>De\u011fi\u015fen \u00e7aplara sahip kademeli bir milde optimum d\u00f6nme d\u00fczg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc hedeflendi\u011finde, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn eksenini (\u00f6rne\u011fin, daha kal\u0131n olan\u0131) datum ekseni olarak belirleyebilirsiniz. Ard\u0131ndan, bu datum ekseninden uzanan bir silindirik tolerans borusu hayal edin. \u00d6nemli olan, milin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki t\u00fcm eksen noktalar\u0131n\u0131n bu uzat\u0131lm\u0131\u015f tolerans borusu i\u00e7inde kalmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi:<\/strong> D\u00f6n\u00fc\u015fte denge sa\u011flamak i\u00e7in <strong>k\u00fctle merkez hatt\u0131n\u0131n<\/strong> hizalanmas\u0131 gerekti\u011finde: <strong>t\u00fcrbin \u015faft\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri<\/strong>.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-simetri-konum\"><strong><strong>Simetri (Konum)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"734\" height=\"562\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-19.png\" alt=\"Symmetry tolerance applied to a slot relative to datum A.\" class=\"wp-image-122970\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-19.png 734w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-19-300x230.png 300w\" sizes=\"(max-width: 734px) 100vw, 734px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-19.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"Bir ba\u011flant\u0131 yuvas\u0131na A datumuna g\u00f6re uygulanan simetri tolerans\u0131.\" aria-label=\"Open full image\"0><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-19.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>Bir ba\u011flant\u0131 yuvas\u0131na A datumuna g\u00f6re uygulanan simetri tolerans\u0131.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>E\u015fmerkezlili\u011fe benzer \u015fekilde, simetri de benzer hususlar nedeniyle <strong>ASME standard\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<\/strong> ancak ISO standard\u0131nda bir \u00f6zellik olarak kalmaya devam etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Simetri, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 iki yap\u0131n\u0131n orta noktalar\u0131n\u0131n belirli bir tolerans b\u00f6lgesi i\u00e7inde olmas\u0131n\u0131 gerektirir; bu b\u00f6lge, merkezi datum d\u00fczlemi \u00fczerinde olan sar\u0131 bir bloktur. \u00d6z\u00fcnde, yap\u0131n\u0131n merkez d\u00fczlemi, tan\u0131ml\u0131 bir tolerans band\u0131 i\u00e7inde datum merkez d\u00fczlemiyle hizalanm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi:<\/strong> E\u015fit aral\u0131kland\u0131rma, i\u015flev ve denge i\u00e7in \u00f6nemlidir: <strong>b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f montaj y\u00fczeyleri<\/strong> (bir \u00fcniversal mafsal\u0131n \u00e7atal\u0131 gibi), e\u015fit y\u00fck da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 i\u00e7in mil eksenine g\u00f6re merkezlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-bir-yuzeyin-profili-profil\"><strong><strong>Bir Y\u00fczeyin Profili (Profil)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"500\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-20.png\" alt=\"Profile of a surface tolerance applied to a freeform surface relative to datums A and B.\" class=\"wp-image-122982\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-20.png 647w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-20-300x232.png 300w\" sizes=\"(max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-20.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"D\u00fczensiz \u015fekilli bir y\u00fczeye, A ve B datumlar\u0131na g\u00f6re uygulanan bir y\u00fczey tolerans\u0131n\u0131n profili.\" aria-label=\"Open full image\"1><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-20.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>D\u00fczensiz \u015fekilli bir y\u00fczeye, A ve B datumlar\u0131na g\u00f6re uygulanan bir y\u00fczey tolerans\u0131n\u0131n profili.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Bir y\u00fczeyin profili, nominal y\u00fczey etraf\u0131nda (temel boyutlardan) tekd\u00fcze (homojen) bir 3D tolerans b\u00f6lgesi tan\u0131mlar ve y\u00f6nelim\/konum i\u00e7in datumlar\u0131 referans al\u0131r. D\u00fczlemsellik kavram\u0131na benzer bir kapsay\u0131c\u0131 kavram\u0131d\u0131r, ancak <strong>d\u00fczlemsellik<\/strong>, <strong>datum i\u00e7ermeyen<\/strong> bir form (bi\u00e7im) kontrol\u00fcd\u00fcr; <strong>y\u00fczey profili<\/strong> ise basit veya karma\u015f\u0131k \u015fekilleri datumla ili\u015fkilendirerek destekler.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Aradaki fark, bir y\u00fczeyin profilinin daha karma\u015f\u0131k \u015fekiller i\u00e7in de uygun olmas\u0131 ve y\u00fczeyin t\u00fcm noktalar\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulunmas\u0131 gereken bir b\u00f6lge olu\u015fturmas\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, referans i\u00e7in bir datum yap\u0131s\u0131na ihtiya\u00e7 duyar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi:<\/strong> \u015eekilde tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemli oldu\u011fu d\u00fczensiz bi\u00e7imli\/kavisli y\u00fczeylerin kontrol\u00fc: hava ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f profilin i\u00e7inde kalan aerodinamik bir panel.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-bir-cizginin-profili-profil\"><strong><strong>Bir \u00c7izginin Profili (Profil)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"493\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-21.png\" alt=\"\u00d6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesi ile GD&amp;T bir \u00e7izginin profili tolerans\u0131na \u00f6rnek.\" class=\"wp-image-122994\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-21.png 640w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-21-300x231.png 300w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-21.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"\u00d6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesi ile GD&amp;T bir \u00e7izginin profili tolerans\u0131na \u00f6rnek.\" aria-label=\"Open full image\"2><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-21.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>\u00d6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesi ile GD&amp;T bir \u00e7izginin profili tolerans\u0131na \u00f6rnek.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>D\u00fczlemsellik<\/strong> i\u00e7in <strong>d\u00fczl\u00fck<\/strong> ne ise y\u00fczey profili i\u00e7in de \u00e7izginin profili odur. Bir y\u00fczeyin en ince kesiti i\u00e7in minimum ve maksimum s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirler ve esas\u0131nda <strong>\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc boyutu<\/strong> g\u00f6z ard\u0131 eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu yakla\u015f\u0131m, t\u00fcm y\u00fczeyi ayn\u0131 anda k\u0131s\u0131tlamadan, belirli y\u00f6nler boyunca bir y\u00fczeyin \u015feklinin hassas bir \u015fekilde kontrol edilmesine ihtiya\u00e7 duydu\u011funuzda faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi:<\/strong> D\u00fczg\u00fcn yans\u0131malar ve tutarl\u0131 montaj bo\u015fluklar\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in bir <strong>ara\u00e7 g\u00f6vde panelinde bir kesit boyunca e\u011frili\u011fin<\/strong> kontrol\u00fc.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-dairesel-kaciklik-kaciklik\"><strong><strong>Dairesel Ka\u00e7\u0131kl\u0131k (Ka\u00e7\u0131kl\u0131k)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"753\" height=\"352\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-22.png\" alt=\"GD&amp;T'de bir mile uygulanan dairesel ka\u00e7\u0131kl\u0131k tolerans\u0131.\" class=\"wp-image-123006\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-22.png 753w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-22-300x140.png 300w\" sizes=\"(max-width: 753px) 100vw, 753px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-22.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"GD&amp;T&#039;de bir mile uygulanan dairesel ka\u00e7\u0131kl\u0131k tolerans\u0131.\" aria-label=\"Open full image\"3><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-22.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>GD&amp;T&#8217;de bir mile uygulanan dairesel ka\u00e7\u0131kl\u0131k tolerans\u0131.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Dairesel ka\u00e7\u0131kl\u0131k, bir yap\u0131n\u0131n her bir kesitinin datum eksenine g\u00f6re yuvarlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mlar. Daireselli\u011fe benzer \u015fekilde tolerans b\u00f6lgesi, datum ekseninde merkezlenmi\u015f iki e\u015f merkezli daire ile ifade edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, dairesel ka\u00e7\u0131kl\u0131k ile dairesellik ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. Pratikte <strong>ka\u00e7\u0131kl\u0131k, datum ekseni etraf\u0131nda par\u00e7an\u0131n d\u00f6nmesiyle de\u011ferlendirilirken<\/strong>, <strong>dairesellik<\/strong> tek bir kesit \u00fczerinde yap\u0131lan statik bir yuvarlakl\u0131k kontrol\u00fcd\u00fcr. Daireselli\u011fe benzerli\u011fi, b\u00f6lgenin \u00e7ap\u0131n\u0131n her kesitte de\u011fi\u015febilmesi ve muhtemelen de de\u011fi\u015fmesidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi:<\/strong> D\u00f6nen par\u00e7alar hizal\u0131 ve dengeli kalmal\u0131d\u0131r: titre\u015fimi ve d\u00fczensiz yatak a\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in ana eksene g\u00f6re <strong>krank mili muylusunda<\/strong> dairesel ka\u00e7\u0131kl\u0131k.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-toplam-kaciklik-kaciklik\"><strong><strong>Toplam Ka\u00e7\u0131kl\u0131k (Ka\u00e7\u0131kl\u0131k)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"755\" height=\"358\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-23.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-123018\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-23.png 755w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-23-300x142.png 300w\" sizes=\"(max-width: 755px) 100vw, 755px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-23.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"GD&amp;T&#039;de bir mile uygulanan toplam ka\u00e7\u0131kl\u0131k tolerans\u0131.\" aria-label=\"Open full image\"4><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-23.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>GD&amp;T&#8217;de bir mile uygulanan toplam ka\u00e7\u0131kl\u0131k tolerans\u0131.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Toplam ka\u00e7\u0131kl\u0131k, dairesel ka\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa benzerdir ancak bir datum eksenine g\u00f6re tek tek kesitler yerine, bir yap\u0131n\u0131n t\u00fcm y\u00fczeyini kontrol eder. Tolerans b\u00f6lgesi silindiriktir ve yap\u0131n\u0131n t\u00fcm uzunlu\u011funu kapsar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kontrol kriteri, y\u00fczeyin yaln\u0131zca baz\u0131 kesitlerde de\u011fil, t\u00fcm ekseni boyunca hem yuvarlak hem de d\u00fcz olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi:<\/strong> T\u00fcm uzunlukta d\u00f6n\u00fc\u015f kalitesinin \u00f6nemli oldu\u011fu durumlarda (\u00f6r. <strong>tahrik mili toplam ka\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131<\/strong>) d\u00fczg\u00fcn d\u00f6n\u00fc\u015f sa\u011flamak ve g\u00fc\u00e7 aktarma elemanlar\u0131nda titre\u015fimi \u00f6nlemek i\u00e7in.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-duzenleyiciler\"><strong><strong>D\u00fczenleyiciler<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<p>D\u00fczenleyiciler, GD&amp;T&#8217;nin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bir \u00f6zelli\u011fin tolerans s\u0131n\u0131rlar\u0131na ne kadar yak\u0131n oldu\u011funa ba\u011fl\u0131 olarak toleranslar i\u00e7in baz\u0131 <strong>ekstra toleranslar<\/strong> sa\u011flarlar.<\/p>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-maksimum-malzeme-durumu\"><strong><strong>Maksimum Malzeme Durumu<\/strong><\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Maksimum malzeme durumu veya k\u0131saca MMC, <strong>bir kesme i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirildikten sonra i\u015f par\u00e7as\u0131nda en fazla miktarda malzemenin kald\u0131\u011f\u0131 <\/strong>durumdur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin, 10 mm&#8217;lik bir delik +\/-0,15 mm toleransla belirtilmi\u015fse, izin verilen minimum delik boyutu 9,85 mm&#8217;dir. Bu 9,85 mm boyut, geriye en fazla malzemeyi b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in MMC&#8217;yi temsil eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir MMC tan\u0131m\u0131 olmadan GD&amp;T pozisyon (konum) tolerans\u0131 kullan\u0131l\u0131rken, deli\u011fin konumu, ger\u00e7ek boyutundan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, belirtilen tolerans\u0131 (\u00f6rne\u011fin 0,2 mm) kar\u015f\u0131lamal\u0131d\u0131r. Ancak pratik uygulamalarda boyut genellikle kritiktir ve bu, MMC d\u00fczenleyicisi uygulanarak g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"597\" height=\"481\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-24.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-123030\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-24.png 597w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-24-300x242.png 300w\" sizes=\"(max-width: 597px) 100vw, 597px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-24.png\" data-fancybox=\"gallery-124506\" data-caption=\"D\u00fczenleyicili delik konum tolerans\u0131n\u0131 g\u00f6steren GD&amp;T MMC \u00f6rne\u011fi.\" aria-label=\"Open full image\"5><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/image-24.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em><em>D\u00fczenleyicili delik konum tolerans\u0131n\u0131 g\u00f6steren GD&amp;T MMC \u00f6rne\u011fi.<\/em><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>MMC d\u00fczenleyicisi uyguland\u0131\u011f\u0131nda, deli\u011fin ger\u00e7ek boyutu MMC&#8217;den b\u00fcy\u00fckse bir \u201cekstra tolerans\u201d kazan\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin, delik 10,1 mm ise, orijinal konum tolerans\u0131na ek olarak 0,25 mm (10,1 &#8211; 9,85 = 0,25) ek yerinden kayma pay\u0131 kazan\u0131rs\u0131n\u0131z.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bonus tolerans\u0131n temel amac\u0131, izin verilen hata pay\u0131n\u0131 art\u0131rmakt\u0131r ve bu da nihayetinde \u00fcretim maliyetlerini d\u00fc\u015f\u00fcrmeye yard\u0131m eder.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>Bonus tolerans = ger\u00e7ek \u00f6zellik boyutu \u2013 MMC boyutu<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-en-az-malzeme-durumu\"><strong><strong>En Az Malzeme Durumu<\/strong><\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Maksimum malzeme durumundan daha az yayg\u0131n kullan\u0131lsa da, en az malzeme durumunun da pratik uygulamalar\u0131 vard\u0131r. Kullan\u0131m durumu hemen kolayca anla\u015f\u0131lamayabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir plakan\u0131n kenar\u0131na yak\u0131n bir deli\u011fin oldu\u011fu bir \u00f6rne\u011fi ele alal\u0131m. Hatay\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in, delik ile kenar aras\u0131nda yeterli malzeme oldu\u011fundan emin olman\u0131z gerekir. <strong>Deli\u011fin ger\u00e7ek boyutu En Az Malzeme Durumu (LMC) s\u0131n\u0131r\u0131ndan (\u00f6rne\u011fin 9,85 mm) k\u00fc\u00e7\u00fckse<\/strong>, deli\u011fin merkezi kenara bu fark kadar daha yak\u0131n olabilir. Bu fark bir \u201cekstra tolerans\u201d olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>Bonus tolerans = LMC boyutu \u2013 ger\u00e7ek \u00f6zellik boyutu<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin, LMC 10,15 mm ve ger\u00e7ek delik boyutu 9,85 mm ise, bonus tolerans\u0131 0,3 mm olur (10,15 \u2013 9,85 = 0,3) ve bu de\u011fer izin verilen konumsal toleransa eklenir.<\/p>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-yapinin-buyuklugunden-bagimsizlik\"><strong><strong>Yap\u0131n\u0131n B\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k<\/strong><\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Yap\u0131n\u0131n B\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k (RFS), geometrik tolerans\u0131n, yap\u0131n\u0131n ger\u00e7ek b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, belirtilen b\u00fcy\u00fckl\u00fck s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece sabit kalaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Yap\u0131, maksimum veya minimum malzeme durumundan sapt\u0131\u011f\u0131nda, MMC veya LMC&#8217;nin aksine RFS, <strong>herhangi bir \u201cekstra tolerans\u201d sunmaz<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>RFS, GD&amp;T&#8217;de <strong>varsay\u0131lan durumdur<\/strong>. \u00d6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesinde MMC veya LMC sembol\u00fc yoksa, yorumlama otomatik olarak varsay\u0131lan durum RFS&#8217;ye g\u00f6re yap\u0131l\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, bir\u00e7ok \u00e7izimde RFS a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmez.<\/p>\n\n\n\n<p>RFS, genellikle i\u015flevsel gereklilik, olas\u0131 bir bo\u015fluktan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, <strong>hem b\u00fcy\u00fckl\u00fck hem de geometri \u00fczerinde ayn\u0131 anda s\u0131k\u0131 bir kontrol<\/strong> gerektirdi\u011finde se\u00e7ilir. \u00d6rne\u011fin, bir optik tabanl\u0131k i\u00e7in bir hizalama pim deli\u011fi, delik biraz b\u00fcy\u00fck olsa bile, konumunun s\u0131k\u0131 bir tolerans dahilinde tutulmas\u0131n\u0131 gerektirebilir \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck bir konum kaymas\u0131 bile hizalama hatas\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-gd-amp-t-toleranslandirma-kurallari\"><strong><strong>GD&amp;T Toleransland\u0131rma Kurallar\u0131<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong><strong>GD&amp;T bir s\u00fcs de\u011fildir<\/strong><\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0130\u015flevsel olarak gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131ndan emin de\u011filseniz, uygulamay\u0131n. Her GD&amp;T ifadesi, muayene maliyetini art\u0131r\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong><strong>\u00d6nce i\u015flev gelir<\/strong><\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Yaln\u0131zca uyumu, hizalamay\u0131, s\u0131zd\u0131rmazl\u0131\u011f\u0131 veya performans\u0131 etkileyen b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerde toleransland\u0131rma yap\u0131n. Kritik olmayan \u00f6zellikleri genel toleranslara b\u0131rak\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong><strong>Teknik \u00e7izimi temiz tutun<\/strong><\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Toleranslar\u0131 par\u00e7a s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na yerle\u015ftirin, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ger\u00e7ek profiller kullan\u0131n, tutarl\u0131 gruplama\/y\u00f6nlendirme\/aral\u0131klar kullan\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong><strong>A\u015f\u0131r\u0131 spesifikasyon belirtmekten ka\u00e7\u0131n\u0131n<\/strong><\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Gerekli olmad\u0131k\u00e7a proses talimatlar\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131n. Aksi belirtilmedik\u00e7e genellikle 90\u00b0 ve koaksiyel ko\u015fullar varsay\u0131l\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong><strong>Mant\u0131kl\u0131 datumlar se\u00e7in<\/strong><\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Datumlar\u0131 montaj\/muayene ger\u00e7ekli\u011fine ve kullan\u0131lacaklar\u0131 s\u0131raya (A\u2192B\u2192C) g\u00f6re belirleyin.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong><strong>Uygulanabilirli\u011fi kontrol edin<\/strong><\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0130stedi\u011finiz toleranslar i\u00e7in proses yeterlili\u011fini \u00fcretim ortaklar\u0131n\u0131zla do\u011frulay\u0131n. \u0130\u015flevselli\u011fe zarar vermeden maliyeti d\u00fc\u015f\u00fcren MMC\/LMC kullan\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>GD&amp;T, ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131z <a href=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/talasli-imalat-tolerans-standartlari\/\">toleranslar<\/a> i\u00e7in gereksiz \u00f6demeler yapmadan, tasar\u0131m amac\u0131nda belirtildi\u011fi gibi oturan, s\u0131zd\u0131rmaz olan, hizalanan ve hareket eden par\u00e7alar elde etmenin yoludur.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, hatalar nedeniyle birbiriyle uyumsuz olan, daha h\u0131zl\u0131 a\u015f\u0131nan veya yeniden i\u015flenmesi gereken par\u00e7alar genellikle \u00e7ok daha fazla zaman ve para kayb\u0131na neden olur. Geometrik boyutland\u0131rma ve toleransland\u0131rman\u0131n ak\u0131ll\u0131ca kullan\u0131m\u0131, bu sorunlar\u0131 \u00f6nlemenize yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A\u015fa\u011f\u0131da, d\u00fczlemsellik, d\u00fczl\u00fck, silindiriklik, dairesellik, paralellik, diklik, a\u00e7\u0131sall\u0131k, konum, e\u015fmerkezlilik, simetri, y\u00fczey profili, \u00e7izgi profili, dairesel ka\u00e7\u0131kl\u0131k, toplam ka\u00e7\u0131kl\u0131k, maksimum malzeme durumu (MMC), en az malzeme durumu (LMC) ve yap\u0131 boyutundan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k (RFS) dahil olmak \u00fczere yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan 17 GD&amp;T sembol\u00fcn\u00fc i\u00e7eren tabloyu bulabilirsiniz.<\/strong><\/p>\n\n\n    <div class=\"button-block\" style=\"text-align: left\">\r\n        <a href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/geometrik-olculendirme-ve-tolerans-rehberi.pdf\" target=\"\" class=\"button-block__btn btn_blue\">\r\n                        PDF\u2019yi \u0130ndir                    <\/a>\r\n    <\/div>\r\n","protected":false},"author":66,"featured_media":123070,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","categories":[],"c-tag-articles":[],"global-tag":[1758],"class_list":["post-124506","articles","type-articles","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","global-tag-cnc-isleme"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.7 (Yoast SEO v27.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>GD&amp;T: Geometrik Boyutland\u0131rma ve Toleransland\u0131rma Nedir | Xometry Pro<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"GD&amp;T&#039;yi do\u011fru \u015fekilde uygulamay\u0131 \u00f6\u011frenin. Bu k\u0131lavuzda m\u00fchendislere, d\u00fczlemsellikten ka\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kadar, k\u0131sa a\u00e7\u0131klamalar ve pratik \u00f6rnekler sunulmaktad\u0131r.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"GD&amp;T: Geometrik Boyutland\u0131rma ve Toleransland\u0131rma Nedir | Xometry Pro\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"GD&amp;T&#039;yi do\u011fru \u015fekilde uygulamay\u0131 \u00f6\u011frenin. Bu k\u0131lavuzda m\u00fchendislere, d\u00fczlemsellikten ka\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kadar, k\u0131sa a\u00e7\u0131klamalar ve pratik \u00f6rnekler sunulmaktad\u0131r.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Xometry Pro\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-23T12:29:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/shutterstock_1567792027-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1707\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"19 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\\\/\",\"name\":\"GD&amp;T: Geometrik Boyutland\u0131rma ve Toleransland\u0131rma Nedir | Xometry Pro\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/shutterstock_1567792027-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2025-09-18T12:17:33+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-23T12:29:48+00:00\",\"description\":\"GD&T'yi do\u011fru \u015fekilde uygulamay\u0131 \u00f6\u011frenin. Bu k\u0131lavuzda m\u00fchendislere, d\u00fczlemsellikten ka\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kadar, k\u0131sa a\u00e7\u0131klamalar ve pratik \u00f6rnekler sunulmaktad\u0131r.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/shutterstock_1567792027-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/shutterstock_1567792027-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1707,\"caption\":\"engineering drawing, geometric dimensioning and tolerances\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Makaleler\",\"item\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"CNC \u0130\u015fleme\",\"item\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/global-etiket\\\/cnc-isleme\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"GD&amp;T: Geometrik Boyutland\u0131rma ve Toleransland\u0131rma Nedir\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Xometry Pro\",\"description\":\"Knowledge &amp; Community For Engineers &amp; Product Designers\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"GD&amp;T: Geometrik Boyutland\u0131rma ve Toleransland\u0131rma Nedir | Xometry Pro","description":"GD&T'yi do\u011fru \u015fekilde uygulamay\u0131 \u00f6\u011frenin. Bu k\u0131lavuzda m\u00fchendislere, d\u00fczlemsellikten ka\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kadar, k\u0131sa a\u00e7\u0131klamalar ve pratik \u00f6rnekler sunulmaktad\u0131r.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"GD&amp;T: Geometrik Boyutland\u0131rma ve Toleransland\u0131rma Nedir | Xometry Pro","og_description":"GD&T'yi do\u011fru \u015fekilde uygulamay\u0131 \u00f6\u011frenin. Bu k\u0131lavuzda m\u00fchendislere, d\u00fczlemsellikten ka\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kadar, k\u0131sa a\u00e7\u0131klamalar ve pratik \u00f6rnekler sunulmaktad\u0131r.","og_url":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/","og_site_name":"Xometry Pro","article_modified_time":"2025-10-23T12:29:48+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1707,"url":"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/shutterstock_1567792027-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Tahmini okuma s\u00fcresi":"19 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/","url":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/","name":"GD&amp;T: Geometrik Boyutland\u0131rma ve Toleransland\u0131rma Nedir | Xometry Pro","isPartOf":{"@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/shutterstock_1567792027-scaled.jpg","datePublished":"2025-09-18T12:17:33+00:00","dateModified":"2025-10-23T12:29:48+00:00","description":"GD&T'yi do\u011fru \u015fekilde uygulamay\u0131 \u00f6\u011frenin. Bu k\u0131lavuzda m\u00fchendislere, d\u00fczlemsellikten ka\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kadar, k\u0131sa a\u00e7\u0131klamalar ve pratik \u00f6rnekler sunulmaktad\u0131r.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/#primaryimage","url":"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/shutterstock_1567792027-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/shutterstock_1567792027-scaled.jpg","width":2560,"height":1707,"caption":"engineering drawing, geometric dimensioning and tolerances"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Makaleler","item":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"CNC \u0130\u015fleme","item":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/global-etiket\/cnc-isleme\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"GD&amp;T: Geometrik Boyutland\u0131rma ve Toleransland\u0131rma Nedir"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/#website","url":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/","name":"Xometry Pro","description":"Knowledge &amp; Community For Engineers &amp; Product Designers","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/articles\/124506","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/articles"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/66"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124506"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/articles\/124506\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125909,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/articles\/124506\/revisions\/125909"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/123070"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124506"},{"taxonomy":"c-tag-articles","embeddable":true,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/c-tag-articles?post=124506"},{"taxonomy":"global-tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/global-tag?post=124506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}