{"id":142953,"date":"2026-03-05T17:31:24","date_gmt":"2026-03-05T16:31:24","guid":{"rendered":"https:\/\/xometry.pro\/articles\/circularity-gd-t\/"},"modified":"2026-03-30T16:46:16","modified_gmt":"2026-03-30T14:46:16","slug":"gdt-de-dairesellik","status":"publish","type":"articles","link":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-de-dairesellik\/","title":{"rendered":"GD&amp;T\u2019de Dairesellik: Tan\u0131m\u0131, Uygulamas\u0131 ve \u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p>GD&amp;T&#8217;nin do\u011fru kullan\u0131m\u0131, bir par\u00e7an\u0131n nas\u0131l \u00fcretilece\u011fi ve denetlenece\u011fi (kontrol edilece\u011fi) konusunda net talimatlar sa\u011flayarak teknik \u00e7izimlerdeki kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r.Bu sistem i\u00e7inde <strong>Dairesellik<\/strong>, temel bir <strong>\u015eekil (Form) Kontrol\u00fcd\u00fcr<\/strong>. <a href=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/dogrusallik-gd-t\/\">Do\u011frusall\u0131k<\/a>, <a href=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gd-t-duzlemsellik\/\">d\u00fczlemsellik<\/a> ve <a href=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/silindiriklik-gd-t\/\">silindiriklik<\/a> gibi, dairesellik de yaln\u0131zca \u00f6zelli\u011fin 2 boyutlu \u015fekline uygulan\u0131r ve bir referans datum gerektirmez.<\/p>\n\n\n<div role=\"navigation\" aria-label=\"\u0130\u00e7indekiler\" class=\"simpletoc wp-block-simpletoc-toc\"><h2 class=\"simpletoc-title\">\u0130\u00e7indekiler<\/h2>\n<ul class=\"simpletoc-list\">\n<li><a href=\"#h-gd-amp-t-de-dairesellik-nedir\">GD&amp;T&#8217;de Dairesellik Nedir?<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#h-dairesellik-ne-zaman-uygulanir\">Dairesellik Ne Zaman Uygulan\u0131r?<\/a>\n\n\n<\/li>\n\n<li><a href=\"#h-dairesellik-nasil-uygulanir-ozellik-kontrol-cercevesi\">Dairesellik Nas\u0131l Uygulan\u0131r (\u00d6zellik Kontrol \u00c7er\u00e7evesi)<\/a>\n\n\n<\/li>\n\n<\/li>\n\n<li><a href=\"#h-dairesellik-ve-diger-toleranslar\">Dairesellik ve Di\u011fer Toleranslar<\/a>\n\n\n<\/li>\n\n<\/li>\n\n<li><a href=\"#h-dairesellik-nasil-olculur\">Dairesellik Nas\u0131l \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcr?<\/a>\n\n\n<\/li>\n\n<\/li>\n\n<\/li>\n\n<\/li>\n\n<li><a href=\"#temel-terimler-sozlugu\">Temel Terimler S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc<\/a>\n\n<\/li>\n<li><a href=\"#sekil-kontrollerinde-uzmanlasma\">\u015eekil Kontrollerinde Uzmanla\u015fma<\/a>\n<\/li><\/ul><\/div>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"439\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/drawing-circularity-tolerance-1024x439.png\" alt=\"Dairesellik tolerans\u0131, bir referans datuma ihtiya\u00e7 duymadan do\u011frudan \u00f6zelli\u011fin y\u00fczeyine uygulan\u0131r.\" class=\"wp-image-141162\" style=\"max-width:600px\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/drawing-circularity-tolerance-1024x439.png 1024w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/drawing-circularity-tolerance-300x129.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/drawing-circularity-tolerance-768x329.png 768w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/drawing-circularity-tolerance.png 1568w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/drawing-circularity-tolerance.png\" data-fancybox=\"gallery-142953\" data-caption=\"\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/drawing-circularity-tolerance.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-gd-amp-t-de-dairesellik-nedir\"><strong><strong>GD&amp;T&#8217;de Dairesellik Nedir?<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<p>GD&amp;T Dairesellik tolerans\u0131, <strong>dairesel bir \u00f6zelli\u011fin, \u00f6zelli\u011fin her bir kesitinde i\u015flevsel gereklilikleri kar\u015f\u0131layacak kadar yuvarlak olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan<\/strong>, iki boyutlu bir \u015fekil kontrol\u00fcd\u00fcr. Dairesellik her bir kesiti ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak de\u011ferlendirdi\u011fi i\u00e7in, \u00f6zelli\u011fin ekseninin do\u011frusall\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya par\u00e7an\u0131n b\u00fct\u00fcn olarak silindirik \u015fekle sahip olmas\u0131n\u0131 kontrol etmez.<\/p>\n\n\n\n<p>Tolerans, y\u00fczeyin \u00f6l\u00e7\u00fclen her bir kesiti i\u00e7in bir tolerans b\u00f6lgesi tan\u0131mlayarak \u00f6zelli\u011fi kontrol eder. Bir y\u00fczey, ancak t\u00fcm noktalar\u0131 tolerans b\u00f6lgesi i\u00e7inde yer al\u0131yorsa tolerans\u0131 kar\u015f\u0131lar. Pimler ve delikler gibi standart dairesel \u00f6zelliklere ek olarak, <strong>dairesellik ile k\u00fcresel ve konik par\u00e7alar\u0131n dairesel \u00f6zellikleri de kontrol edilebilir<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer \u015fekil kontrollerinde oldu\u011fu gibi, dairesellik de <strong>bir datum ekseni olmadan tan\u0131mlan\u0131r<\/strong>. \u00d6zelli\u011fin konumu \u00f6nemli de\u011fildir \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015fekil kontrol\u00fc yaln\u0131zca \u00f6zelli\u011fin \u015feklini tan\u0131mlar. Bir \u00f6zellik tamamen hatal\u0131 bir konumda olabilir ancak yine de dairesellik kontrol\u00fcnden m\u00fckemmel bir \u015fekilde ge\u00e7ebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Basit miller gibi izole bile\u015fenler i\u00e7in bu tamamen uygundur \u00e7\u00fcnk\u00fc dairesel \u00f6zellik\/yap\u0131 kendi ba\u015f\u0131na tam bir par\u00e7ad\u0131r. Bununla birlikte, di\u011fer \u00f6zelliklere ek olarak dairesel bir \u00f6zelli\u011fe de&nbsp; sahip olmas\u0131 gereken bile\u015fenler i\u00e7in, hassas konumland\u0131rmay\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla konum toleranslar\u0131 eklenebilir.<strong>Not:<\/strong> Pratik bir kural olarak, dairesellik genellikle \u00f6zelli\u011fin boyut tolerans\u0131na e\u015fit veya daha s\u0131k\u0131 olmal\u0131d\u0131r; aksi takdirde anlam\u0131n\u0131 yitirebilir ve i\u015flevde iyile\u015ftirme sa\u011flamadan muayene maliyetlerini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-dairesellik-ne-zaman-uygulanir\"><strong><strong>Dairesellik Ne Zaman Uygulan\u0131r?<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"558\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/inserting-precision-metal-pin-into-bore-assembly-1024x558.png\" alt=\"D\u00fczenekte dar bir deli\u011fe hassas bir metal pim yerle\u015ftiriliyor.\" class=\"wp-image-141174\" style=\"max-width:600px\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/inserting-precision-metal-pin-into-bore-assembly-1024x558.png 1024w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/inserting-precision-metal-pin-into-bore-assembly-300x163.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/inserting-precision-metal-pin-into-bore-assembly-768x418.png 768w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/inserting-precision-metal-pin-into-bore-assembly.png 1270w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/inserting-precision-metal-pin-into-bore-assembly.png\" data-fancybox=\"gallery-142953\" data-caption=\"\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/inserting-precision-metal-pin-into-bore-assembly.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>The circularity tolerance is a great tool for controlling roundness in circular features. In practice, Dairesellik tolerans\u0131, dairesel \u00f6zelliklerdeki yuvarlakl\u0131\u011f\u0131 kontrol etmek i\u00e7in harika bir ara\u00e7t\u0131r. Pratikte, daireselli\u011fin, dairesel \u015feklin i\u015flev i\u00e7in kesinlikle kritik \u00f6nemli oldu\u011fu par\u00e7alarda kullan\u0131m\u0131 uygundur.<\/p>\n\n\n\n<p>Genellikle borularda, makaralarda, mil yataklar\u0131nda ve millerde a\u015fa\u011f\u0131daki ama\u00e7larla uygulan\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u0130yi s\u0131zd\u0131rmazl\u0131k:<\/strong> Pistonlar, borular, makaralar ve silindirlerde etkili s\u0131zd\u0131rmazl\u0131k sa\u011flanmal\u0131 ve hidrolik sistemlerde iyi s\u0131v\u0131 kontrol\u00fc elde edilmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>S\u0131k\u0131 montaj:<\/strong> Hassas pimler, \u00f6zellikle s\u0131k\u0131 <a href=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/limitler-gecmeler\/\">m\u00fchendislik ge\u00e7melerinde<\/a>, montaj d\u00fczeneklerine g\u00fcvenli ve sa\u011flam bir \u015fekilde oturmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>D\u00fczg\u00fcn d\u00f6n\u00fc\u015f:<\/strong> T\u00fcrbin rotorlar\u0131, akslar ve miller gibi par\u00e7alarda titre\u015fim ve sallanma minimum d\u00fczeyde olmal\u0131d\u0131r. Bu sayede ayn\u0131 zamanda s\u00fcrt\u00fcnme direnci de kontrol edilerek g\u00fc\u00e7 aktar\u0131m (transmission) verimlili\u011fi y\u00fckseltilir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Homojen y\u00fck da\u011f\u0131l\u0131m\u0131:<\/strong> Mil yataklar\u0131, erken a\u015f\u0131nmay\u0131 ve makinede zarar olu\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in y\u00fck\u00fc e\u015fit olarak da\u011f\u0131tmal\u0131d\u0131r. \u0130deal olarak, a\u015f\u0131nma e\u015fit ve kontroll\u00fc olmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dairesellik sayesinde, neredeyse m\u00fckemmel bir dairesel \u00f6zellik gerektiren i\u015flevsel gereklilikleri kar\u015f\u0131larken \u00e7ap tolerans\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrebiliriz. End\u00fcstride dairesellik kavram\u0131n\u0131n nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir \u00f6rnek \u00fczerinden inceleyelim.<\/p>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dairesellik-icin-endustriden-uygulama-ornegi\"><strong>Dairesellik i\u00e7in End\u00fcstriden Uygulama \u00d6rne\u011fi<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Bu \u015fekil kontrol\u00fcn\u00fcn kritik do\u011fas\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in, bir jenerat\u00f6r motorunun biyel (ba\u011flant\u0131) koluna bakmak yeterlidir. Bu bile\u015fen, g\u00fcnlerce veya haftalarca muazzam d\u00f6ng\u00fcsel y\u00fckler alt\u0131nda y\u00fcksek h\u0131zlarda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Patlama kuvvetlerini yanma odas\u0131ndan krank miline aktararak do\u011frusal hareketi d\u00f6nme hareketine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek gibi hayati bir i\u015flevi yerine getirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Biyel kolunun k\u00fc\u00e7\u00fck ve b\u00fcy\u00fck u\u00e7lar\u0131ndaki delikler, g\u00fc\u00e7 aktar\u0131m\u0131ndan, y\u00fck\u00fcn e\u015fit da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndan ve ya\u011flama i\u00e7in ya\u011f kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda homojenli\u011fin korunmas\u0131ndan sorumludur. Bu delikler, hidrodinamik ya\u011flama i\u00e7in gerekli mikroskobik bo\u015fluklar\u0131 koruyacak kadar dairesel olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/machined-engine-large-end-bore-1024x1024.png\" alt=\"Makineyle i\u015flenmi\u015f motor biyel kolu; kritik b\u00fcy\u00fck u\u00e7 deli\u011fi vurgulanm\u0131\u015f.\" class=\"wp-image-141186\" style=\"max-width:600px\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/machined-engine-large-end-bore-1024x1024.png 1024w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/machined-engine-large-end-bore-300x300.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/machined-engine-large-end-bore-150x150.png 150w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/machined-engine-large-end-bore-768x768.png 768w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/machined-engine-large-end-bore-84x84.png 84w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/machined-engine-large-end-bore-102x102.png 102w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/machined-engine-large-end-bore.png 1846w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/machined-engine-large-end-bore.png\" data-fancybox=\"gallery-142953\" data-caption=\"\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/machined-engine-large-end-bore.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>M\u00fckemmel yuvarlak bir delik, minimum titre\u015fim ve yatak a\u015f\u0131nmas\u0131nda s\u0131k\u0131 kontrol sa\u011flar. Biyel kolundaki en k\u00fc\u00e7\u00fck ovalite (yuvarlakl\u0131ktan sapma) bile saatler i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcyerek felaketle sonu\u00e7lanan bir motor ar\u0131zas\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle, bu kritik delikler, ovalli\u011fin ihmal edilebilir d\u00fczeyde olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in s\u0131k\u0131 dairesellik toleranslar\u0131yla \u00fcretilir. Bir\u00e7ok motor uygulamas\u0131nda, izin verilen ovallik s\u0131n\u0131rlar\u0131 son derece k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr; genellikle sadece 0,01-0,03 mm civar\u0131ndad\u0131r. Motor bak\u0131m k\u0131lavuzlar\u0131nda bildirilen tipik servis s\u0131n\u0131rlar\u0131 kabaca 0,015 mm (0,0006 in\u00e7) ile 0,025 mm (0,001 in\u00e7) aral\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r ancak kesin de\u011fer her zaman ilgili motorun tasar\u0131m\u0131na ve \u00fcretici spesifikasyonlar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu boyut, yatak y\u00fck da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 ve ya\u011f filmi stabilitesini do\u011frudan etkiledi\u011finden, biyel kolu delikleri genellikle b\u00fcy\u00fck motor revizyonlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda incelenir ve ovallik \u00fcreticinin belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015farsa de\u011fi\u015ftirilir.<\/p>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dairesellik-tolerans-bolgesi\"><strong>Dairesellik Tolerans B\u00f6lgesi<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Dairesellik tolerans b\u00f6lgesi (aral\u0131\u011f\u0131), iki e\u015f merkezli daire taraf\u0131ndan tan\u0131mlanan 2 boyutlu bir s\u0131n\u0131rd\u0131r. Muayeneden ge\u00e7mek i\u00e7in, yap\u0131n\u0131n kesit y\u00fczeyi \u00fczerindeki t\u00fcm noktalar, tamamen bu iki daire aras\u0131ndaki radyal bo\u015fluk (aral\u0131k) i\u00e7inde yer almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tolerans b\u00f6lgesinin d\u00fczlemi, kontrol edilen (tan\u0131mlanan) dairesel \u00f6zelli\u011fin eksenine her zaman diktir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Not:<\/strong> Dairesellik, par\u00e7an\u0131n ger\u00e7ek ekseninden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u015fekli de\u011ferlendirdi\u011fi i\u00e7in, &#8220;eksene dik&#8221; ifadesi g\u00f6rselle\u015ftirme amac\u0131yla kavramsal olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dairesellik 2 boyutlu bir kontrol oldu\u011fu i\u00e7in, bu tolerans b\u00f6lgesi par\u00e7an\u0131n uzunlu\u011fu boyunca bir\u00e7ok kesitte ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak de\u011ferlendirilir. Her kesit kendi tolerans b\u00f6lgesinin i\u00e7inde kalmal\u0131d\u0131r; bir kesitten muayeneyi ge\u00e7mek, t\u00fcm yap\u0131n\u0131n dairesellik gereklili\u011fini kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 garanti etmez.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"539\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/diagram-gd-t-circularity-tolerance-zone-1024x539.png\" alt=\"\u0130ki e\u015fmerkezli daire ile tan\u0131mlanan GD&amp;T dairesellik tolerans b\u00f6lgesini g\u00f6steren bir \u00e7izim.\" class=\"wp-image-141150\" style=\"max-width:600px\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/diagram-gd-t-circularity-tolerance-zone-1024x539.png 1024w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/diagram-gd-t-circularity-tolerance-zone-300x158.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/diagram-gd-t-circularity-tolerance-zone-768x404.png 768w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/diagram-gd-t-circularity-tolerance-zone.png 1457w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/diagram-gd-t-circularity-tolerance-zone.png\" data-fancybox=\"gallery-142953\" data-caption=\"\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/diagram-gd-t-circularity-tolerance-zone.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-dairesellik-nasil-uygulanir-ozellik-kontrol-cercevesi\"><strong>Dairesellik Nas\u0131l Uygulan\u0131r (\u00d6zellik Kontrol \u00c7er\u00e7evesi)<\/strong><\/h2>\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/\">GD&amp;T toleranslar\u0131<\/a>, teknik \u00e7izimlerde \u00d6zellik Kontrol \u00c7er\u00e7evesi (FCF) kullan\u0131larak belirtilir. Bu \u00e7er\u00e7eve standart bir d\u00fczen kullanarak tolerans de\u011ferini, b\u00f6lge \u015feklini ve malzeme ko\u015fullar\u0131n\u0131 \u00f6zet olarak a\u00e7\u0131klar. FCF, kontrol edilen y\u00fczeye do\u011frudan i\u015faret eden bir y\u00f6nlendirici ok (veya y\u00f6nlendirici \u00e7izgi) kullan\u0131larak \u00f6zelli\u011fe ba\u011flan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dairesellik i\u00e7in standart bir \u00f6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesi, belirli bloklara ayr\u0131l\u0131r:<\/p>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"1-gdampt-sembolu-blogu\"><strong>1. GD&amp;T Sembol\u00fc Blo\u011fu<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>\u0130lk b\u00f6lme, geometrik \u00f6zellik sembol\u00fcn\u00fc i\u00e7erir. Dairesellik i\u00e7in<strong> bu sembol basit, m\u00fckemmel bir dairedir (\u25cb).<\/strong><\/p>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"2-tolerans-degeri-blogu\"><strong>2. Tolerans De\u011feri Blo\u011fu<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>\u0130kinci b\u00f6lme, izin verilen toplam varyasyonu (sapmay\u0131) tan\u0131mlar. Bu say\u0131sal de\u011fer, tolerans b\u00f6lgesini olu\u015fturan iki e\u015fmerkezli daire aras\u0131ndaki radyal bo\u015flu\u011fu (mesafeyi) belirler.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>B\u00f6lge Sembol\u00fc Yoktur:<\/strong> Dairesellik, varsay\u0131lan olarak 2D tolerans b\u00f6lgesini kulland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bu blokta belirli bir b\u00f6lge \u015fekli sembol\u00fcne (\u00e7ap sembol\u00fc gibi) gerek yoktur.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00d6zellik Boyutundan Ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r (RFS)<\/strong>: Dairesellik tolerans\u0131 sabittir ve \u00f6zelli\u011fin ger\u00e7ek \u00fcretim boyutuna ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fmez. Bu nedenle, dairesellik her zaman \u00d6zellik Boyutundan Ba\u011f\u0131ms\u0131z Olarak (RFS) uygulan\u0131r ve <em>asla<\/em> Maksimum Malzeme Ko\u015fulu (MMC) veya En Az Malzeme Ko\u015fulu (LMC) gibi malzeme de\u011fi\u015ftiricilerle birlikte uygulanmaz.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"3-datum-blogu-gecerli-degildirnbsp\"><strong>3. Datum Blo\u011fu (Ge\u00e7erli De\u011fildir) <\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Bir FCF&#8217;nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6lmesi genellikle datum referanslar\u0131 (sabit noktalar, eksenler veya d\u00fczlemler) i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte, dairesellik tolerans\u0131, yaln\u0131zca par\u00e7an\u0131n \u015feklini de\u011ferlendiren saf bir \u015fekil kontrol\u00fc oldu\u011fundan, \u00f6zellik konumu veya y\u00f6n\u00fcyle hi\u00e7bir ilgisi yoktur. Bu nedenle, dairesellik i\u00e7in \u00f6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesinde <strong>bir datum blo\u011fu bulunmaz<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"617\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/diagram-circularity-feature-control-frame-components-1024x617.png\" alt=\"Dairesellik i\u00e7in \u00d6zellik Kontrol \u00c7er\u00e7evesinin b\u00f6lmelerini a\u00e7\u0131klayan \u00e7izim.\" class=\"wp-image-141198\" style=\"max-width:600px\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/diagram-circularity-feature-control-frame-components-1024x617.png 1024w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/diagram-circularity-feature-control-frame-components-300x181.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/diagram-circularity-feature-control-frame-components-768x463.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/diagram-circularity-feature-control-frame-components-scaled.png\" data-fancybox=\"gallery-142953\" data-caption=\"\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/diagram-circularity-feature-control-frame-components-scaled.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-dairesellik-ve-diger-toleranslar\"><strong>Dairesellik ve Di\u011fer Toleranslar<\/strong><\/h2>\n\n\n<p>Dairesellik g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekil kontrol\u00fcd\u00fcr ancak kesitsel yuvarlakl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirdi\u011fi i\u00e7in genellikle di\u011fer GD&amp;T ifadeleriyle (kontroller, tan\u0131mlamalar) kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Bu kontrol\u00fc do\u011fru \u015fekilde uygulamak ve \u00fcretim maliyetlerini gereksiz yere art\u0131rmaktan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in, farkl\u0131l\u0131klar\u0131n nerede oldu\u011funu anlamak \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki tabloda temel farkl\u0131l\u0131klar k\u0131saca \u00f6zetlenmi\u015ftir:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Kontrol Tipi<\/strong><\/td><td><strong>Kategori<\/strong><\/td><td><strong>Dairesellik ile Aras\u0131ndaki Temel Fark<\/strong><\/td><td><strong>En \u0130yi Kullan\u0131m Alan\u0131<\/strong><\/td><\/tr><tr><td><strong>Dairesellik<\/strong><\/td><td>\u015eekil (2D)<\/td><td>Sadece 2D kesit yuvarlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder. Datum gerekmez.<\/td><td>S\u0131zd\u0131rmazl\u0131k halkalar\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z kesitler.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Silindiriklik<\/strong><\/td><td>\u015eekil (3D)<\/td><td>T\u00fcm 3D silindirin yuvarlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 <em>ve<\/em> do\u011frusall\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder.<\/td><td>Uzun miller, s\u0131k\u0131ca oturan (s\u0131k\u0131 ge\u00e7me) kayar pimler.<\/td><\/tr><tr><td><strong>E\u015fmerkezlilik<\/strong><\/td><td>Konum<\/td><td>Y\u00fczeyin \u015feklini de\u011fil, orta eksenin <em>konumunu<\/em> kontrol eder.<\/td><td>D\u00f6nen k\u00fctlelerin dengelenmesi (Eski Y\u00f6ntem).<\/td><\/tr><tr><td><strong>Ka\u00e7\u0131kl\u0131k (Runout)<\/strong><\/td><td>Konum ve \u015eekil<\/td><td>Sabit bir datum eksene g\u00f6re yuvarlakl\u0131\u011f\u0131 <em>ve<\/em> eksantrikli\u011fi kontrol eder.<\/td><td>Aktif d\u00fczeneklerdeki d\u00f6nen miller.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dairesellik-ve-silindiriklik-karsilastirmasi\"><strong>Dairesellik ve Silindiriklik Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Dairesellik ve <a href=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/silindiriklik-gd-t\/\">silindiriklik<\/a> toleranslar\u0131n\u0131n ikisi de kesitlerin yuvarlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder. Ancak silindiriklik, bir par\u00e7an\u0131n yeterince do\u011frusal bir eksene sahip olmas\u0131n\u0131 da sa\u011flar. Bu nedenle, <strong>silindiriklik, daireselli\u011fin 3 boyutlu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir madeni para y\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Dairesellik her kesitte ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kontrol edildi\u011finden, her madeni para m\u00fckemmel yuvarlak oldu\u011fu s\u00fcrece par\u00e7a muayeneden ge\u00e7er. Madeni paralar hatal\u0131 hizalanm\u0131\u015f olsalar ve farkl\u0131 y\u00f6nlere do\u011fru \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131 yapsalar bile, par\u00e7a yine de 2 boyutlu Dairesellik kontrol\u00fcnden ge\u00e7er.<\/p>\n\n\n\n<p>Hatal\u0131 hizalanm\u0131\u015f madeni paralar genel ekseni yeterince kayd\u0131rm\u0131\u015fsa toplam hacim art\u0131k m\u00fckemmel bir silindire benzemez. Bu nedenle ayn\u0131 madeni para y\u0131\u011f\u0131n\u0131, 3 boyutlu Silindiriklik kontrol\u00fcnden ge\u00e7emez.<\/p>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dairesellik-ve-esmerkezlilik-karsilastirmasi\"><strong>Dairesellik ve E\u015fmerkezlilik Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Dairesellik ve e\u015fmerkezlilik ilk bak\u0131\u015fta benzer g\u00f6r\u00fcnse de tamamen farkl\u0131 geometrik ama\u00e7lara hizmet eder.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u015eekil ve Konum:<\/strong> Dairesellik, \u00f6zelli\u011fin konumundan etkilenmeyen bir <em>\u015fekil<\/em> tolerans\u0131d\u0131r. E\u015fmerkezlilik ise bir <em>konum<\/em> tolerans\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Tolerans B\u00f6lgesi:<\/strong> Dairesellik tolerans b\u00f6lgesi, fiziksel y\u00fczeyi \u00e7evreleyen 2 boyutlu halka \u015feklinde bir b\u00f6lgedir. E\u015fmerkezlilik tolerans b\u00f6lgesi ise teorik bir eksen boyunca konumland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f 3 boyutlu silindirik bir zarft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Daireselli\u011fin temel amac\u0131, fiziksel par\u00e7an\u0131n dairesel \u015feklini korumas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Par\u00e7a elips veya dikd\u00f6rtgene benzer (oblong) bir \u015fekil alarak dairesellikten sapma g\u00f6sterirse, muayenede reddedilir. E\u015fmerkezlilik ise, bir \u00f6zelli\u011fin yaln\u0131zca orta ekseninin konumunu \u00f6l\u00e7er. Bir par\u00e7a asl\u0131nda elips \u015feklinde olabilir (daireselli\u011fi sa\u011flamaz) ancak orta ekseni tolerans b\u00f6lgesi i\u00e7inde m\u00fckemmel bir \u015fekilde merkezde kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece e\u015fmerkezlilik kontrol\u00fcnden ge\u00e7ebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u015fmerkezlilik konumu \u00f6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bir datum ekseni gerektirir. Dairesellik ise datum \u00f6zelli\u011fi gerektirmez. <em>(Not: Modern GD&amp;T uygulamalar\u0131nda, e\u015fmerkezlili\u011fin kullan\u0131lmas\u0131 nadiren \u00f6nerilir. Bir\u00e7ok uygulama art\u0131k daha kolay muayene (kontrol) edilebilir ve di\u011ferlerine iletilebilir olduklar\u0131 i\u00e7in bunun yerine Konum veya Ka\u00e7\u0131kl\u0131k (Runout) kontrollerini kullanmaktad\u0131r.)<\/em><\/p>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dairesellik-ve-kaciklik\"><strong>Dairesellik ve Ka\u00e7\u0131kl\u0131k<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Ka\u00e7\u0131kl\u0131k (runout) tolerans\u0131, esasen <strong>dairesellik ifadesini (tan\u0131m\u0131n\u0131) ve eksantriklik (merkezden sapma) kontrol\u00fcn\u00fc tek bir dinamik muayenede birle\u015ftirir<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunu \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnelim: Bir par\u00e7a her kesitinde dairesellik kontrollerinden ge\u00e7ebilir ancak ger\u00e7ek ekseni merkezi montaj ekseninden \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde sapabilir ve bu da par\u00e7an\u0131n d\u00f6nerken sallanmas\u0131na neden olabilir. Tersine, bir par\u00e7an\u0131n orta ekseni merkezi eksenle m\u00fckemmel bir \u015fekilde \u00e7ak\u0131\u015fabilir ancak dairesel bir kesite sahip de\u011fildir (ovaldir). Her iki durumda da, par\u00e7a y\u00fcksek h\u0131zlarda d\u00f6nerse, a\u015f\u0131r\u0131 gerilmelere maruz kalacak ve bu da erken bozulmaya veya felaketle sonu\u00e7lanabilecek ar\u0131zalara yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"2525\" height=\"1377\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/high-speed-cnc-spindle-edited.png\" alt=\"High-speed CNC spindle rotating during a machining operation.\" class=\"wp-image-141222\" style=\"max-width:600px\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/high-speed-cnc-spindle-edited.png 2525w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/high-speed-cnc-spindle-edited-300x164.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/high-speed-cnc-spindle-edited-1024x558.png 1024w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/high-speed-cnc-spindle-edited-768x419.png 768w\" sizes=\"(max-width: 2525px) 100vw, 2525px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/high-speed-cnc-spindle-edited.png\" data-fancybox=\"gallery-142953\" data-caption=\"\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/high-speed-cnc-spindle-edited.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Ka\u00e7\u0131kl\u0131k (runout), <strong>hem y\u00fczey \u015feklini hem de d\u00f6nme s\u0131ras\u0131nda bir referans eksenine olan ili\u015fkisini de\u011ferlendirerek<\/strong> bu sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcmler. Bir par\u00e7an\u0131n eksantrikli\u011fini (merkezden sapmas\u0131\/ka\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131) ve y\u00fczey \u015feklini \u00f6l\u00e7er. Par\u00e7a m\u00fckemmel yuvarlaksa, ka\u00e7\u0131kl\u0131k de\u011feri eksantrikli\u011fini temsil eder. M\u00fckemmel merkezlenmi\u015fse, ka\u00e7\u0131kl\u0131k daireselli\u011fini \u00f6l\u00e7er. Ger\u00e7ek d\u00fcnyada \u00e7o\u011fu par\u00e7a i\u00e7in, ka\u00e7\u0131kl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc hem dairesellik hem de eksantriklik hatalar\u0131n\u0131n toplam\u0131n\u0131 kapsar.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-dairesellik-nasil-olculur\"><strong>Dairesellik Nas\u0131l \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcr?<\/strong><\/h2>\n\n\n<p>Dairesellik, birden fazla kesitte ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Denet\u00e7i, par\u00e7an\u0131n kesit etraf\u0131ndaki radyal y\u00f6nlerden herhangi birinde a\u015f\u0131r\u0131 dairesellik hatas\u0131na sahip olmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olmak i\u00e7in en y\u00fcksek ve en d\u00fc\u015f\u00fck de\u011ferleri \u00f6l\u00e7melidir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcvenilir dairesellik \u00f6l\u00e7\u00fcmleri, standart at\u00f6lye kurulumlar\u0131ndan geli\u015fmi\u015f metrolojiye kadar a\u015fa\u011f\u0131daki be\u015f y\u00f6ntemle ger\u00e7ekle\u015ftirilir:<\/p>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"1-yukseklik-olcer-ve-vblogu\"><strong>1. Y\u00fckseklik \u00d6l\u00e7er ve V-blo\u011fu<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Dairesellik, bir kesit \u00fczerindeki y\u00fcksek ve al\u00e7ak noktalar belirlenip aradaki fark ikiye b\u00f6l\u00fcnerek yakla\u015f\u0131k olarak hesaplanabilir. \u0130kiye b\u00f6lme gereklidir \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcmler, par\u00e7an\u0131n <em>her iki taraf\u0131ndaki<\/em> tolerans b\u00f6lgesindeki toplam ka\u00e7may\u0131 verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu y\u00f6ntem, daireselli\u011fi kontrol etmeyi nispeten kolayla\u015ft\u0131r\u0131r ve bir kadranl\u0131 g\u00f6sterge ve bir V-blok ile yap\u0131lan basit bir d\u00fczenek kullan\u0131larak yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcmler olduk\u00e7a yayg\u0131nd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Daireselli\u011fi \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in, silindirik par\u00e7ay\u0131 bir V-blok \u00fczerine yerle\u015ftirin. Kadranl\u0131 g\u00f6stergeyi \u00fcst y\u00fczeyle temas ettirin ve s\u0131f\u0131rlay\u0131n. Par\u00e7ay\u0131 yava\u015f\u00e7a 360 derece d\u00f6nd\u00fcr\u00fcn ve maksimum ve minimum g\u00f6sterge de\u011ferlerini kaydedin. Dairesellik de\u011feri, bu iki okuma aras\u0131ndaki fark\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu y\u00f6ntemde, hata b\u00fcy\u00fctme ve ger\u00e7ek eksenin hatal\u0131 tan\u0131mlanmas\u0131 gibi sorunlar g\u00f6r\u00fclebilir ve \u00e7ok s\u0131k\u0131 toleranslarda yeterli performans g\u00f6r\u00fclemeyebilir. Bu nedenle, genel uygulamalar, h\u0131zl\u0131 makine \u00fcst\u00fcnde \u00f6l\u00e7\u00fcmler ve b\u00fcy\u00fck par\u00e7alarda kullan\u0131m i\u00e7in uygundur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Not:<\/strong> Kadranl\u0131 g\u00f6sterge y\u00f6ntemlerinde, d\u00fczene\u011fe g\u00f6re varyasyon (sapma) \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr ve Toplam G\u00f6sterge Okumas\u0131 (TIR) \u200b\u200betkili bir \u015fekilde kaydedilir. H\u0131zl\u0131 at\u00f6lye kontrolleri i\u00e7in yararl\u0131 olsa da, bu yakla\u015f\u0131m hassas metrolojide kullan\u0131lan standart yuvarlakl\u0131k de\u011ferlendirme y\u00f6ntemleriyle tam olarak e\u015fde\u011fer de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"559\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/measuring-circularity-dial-indicator-v-block-1024x559.png\" alt=\"At\u00f6lyede kadranl\u0131 g\u00f6sterge ve V-blok kullanarak dairesellik \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc.\" class=\"wp-image-141234\" style=\"max-width:600px\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/measuring-circularity-dial-indicator-v-block-1024x559.png 1024w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/measuring-circularity-dial-indicator-v-block-300x164.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/measuring-circularity-dial-indicator-v-block-768x419.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/measuring-circularity-dial-indicator-v-block.png\" data-fancybox=\"gallery-142953\" data-caption=\"\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/measuring-circularity-dial-indicator-v-block.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-2-mikrometre\"><strong>2. Mikrometre<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Mikrometrede, V-blok y\u00f6ntemine benzer iki noktal\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm ilkesi kullan\u0131l\u0131r. D\u0131\u015f \u00e7ap (OD), 2D kesitin her taraf\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr ve maksimum ve minimum okumalar aras\u0131ndaki fark ikiye b\u00f6l\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Not:<\/strong> 2 noktal\u0131 mikrometreler, tek say\u0131l\u0131 loblanmalar\u0131 (sabit \u00e7apa sahip ancak dairesel olmayan \u015fekiller) tespit edemez. Bu kusurlu par\u00e7alar hatal\u0131 olarak muayeneden ge\u00e7erler; bu nedenle bunun yerine bir V-blok veya CMM kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"3-koordinat-olcum-cihazi-cmm\"><strong>3. Koordinat \u00d6l\u00e7\u00fcm Cihaz\u0131 (CMM)<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>CMM, makro geometri \u00f6l\u00e7\u00fcmleri i\u00e7in tercih edilen bir ara\u00e7t\u0131r. Daireselli\u011fi y\u00fcksek do\u011fruluk, tekrarlanabilirlik ve g\u00fcvenilirlikle \u00f6l\u00e7ebilir. Programlanm\u0131\u015f muayene\/inceleme yolunun \u00f6l\u00e7e\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak, CMM t\u00fcm y\u00fczeyi kapsayabilir; bu nedenle, s\u0131k\u0131 ve karma\u015f\u0131k havac\u0131l\u0131k-uzay veya otomotiv standartlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 gereken \u00f6zel par\u00e7alar i\u00e7in ideal se\u00e7enektir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><div class=\"wp-block-image__wrap\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"391\" src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/coordinate-measuring-machine-1024x391.png\" alt=\"Koordinat \u00d6l\u00e7me Cihaz\u0131 (CMM) probu, i\u00e7 deli\u011fin daireselli\u011fini denetliyor.\" class=\"wp-image-141246\" style=\"max-width:600px\" srcset=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/coordinate-measuring-machine-1024x391.png 1024w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/coordinate-measuring-machine-300x114.png 300w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/coordinate-measuring-machine-768x293.png 768w, https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/coordinate-measuring-machine.png 1512w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><a class=\"wp-block-image__fancy-box-button\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/coordinate-measuring-machine.png\" data-fancybox=\"gallery-142953\" data-caption=\"\" aria-label=\"Open full image\"><img src=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/coordinate-measuring-machine.png\" class=\"wp-block-image__fancy-box-button-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><svg class=\"wp-block-image__fancy-box-button-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 18 18\" fill=\"none\" aria-hidden=\"true\">\r\n               <path d=\"M0 2V6H2V2H6V0H2C0.895 0 0 0.895 0 2ZM2 12H0V16C0 17.105 0.895 18 2 18H6V16H2V12ZM16 16H12V18H16C17.105 18 18 17.105 18 16V12H16V16ZM16 0H12V2H16V6H18V2C18 0.895 17.105 0 16 0Z\" fill=\"#092C47\"\/>\r\n             <\/svg><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-4-ozel-yuvarlaklik-test-cihazi\"><strong>4. \u00d6zel Yuvarlakl\u0131k Test Cihaz\u0131<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>Mutlak hassasiyet i\u00e7in, \u00f6zel yuvarlakl\u0131k test cihazlar\u0131 (profilometreler) en uygun \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. Yuvarlakl\u0131k test cihaz\u0131, <strong>bir par\u00e7an\u0131n kesitinin m\u00fckemmel bir daireden sapmas\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f bir alettir<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu alet, son derece hassas d\u00f6nen bir prob kullanarak \u00e7evrenin tamam\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7ebilir; bu nedenle dairesellik ve silindiriklik gibi \u015fekil toleranslar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok uygundur. Test cihaz\u0131, par\u00e7an\u0131n fiziksel profilini tarar ve daha sonra bu profil, sistemin yaz\u0131l\u0131m\u0131 taraf\u0131ndan matematiksel olarak m\u00fckemmel bir daireyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Cihaz, elde edilen verileri son derece ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir topografik grafik veya hassas bir say\u0131sal de\u011fer \u015feklinde sunar.<\/p>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"5-3d-tarama\"><strong>5. 3D Tarama<\/strong><\/h3>\n\n\n<p>3D tarama, <strong>dairesellik \u00f6l\u00e7\u00fcmleri i\u00e7in geli\u015fmi\u015f, temass\u0131z bir y\u00f6ntem <\/strong>sunar. Par\u00e7an\u0131n \u00fczerine \u0131\u015f\u0131k veya lazerler yans\u0131t\u0131larak son derece ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir 3D nokta bulutu olu\u015fturulur ve daha sonra metroloji yaz\u0131l\u0131m\u0131 kullan\u0131larak bu noktalar m\u00fckemmel sanal dairelere yerle\u015ftirilir (fit edilir).<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131l\u0131m, en k\u00fc\u00e7\u00fck kareler veya minimum b\u00f6lge y\u00f6ntemleri gibi geli\u015fmi\u015f algoritmalar\u0131 kullanarak yuvarlakl\u0131k de\u011ferini belirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu temass\u0131z yakla\u015f\u0131m; taray\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, y\u00fczey durumu ve \u00f6l\u00e7\u00fcm d\u00fczene\u011fi uygun oldu\u011funda faydal\u0131 yuvarlakl\u0131k verileri sa\u011flayabilir. Bununla birlikte, s\u0131k\u0131 dairesellik toleranslar\u0131 i\u00e7in, genellikle \u00f6zel yuvarlakl\u0131k test cihazlar\u0131 veya y\u00fcksek hassasiyetli CMM \u00f6l\u00e7\u00fcmleri tercih edilir.<\/p>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"temel-terimler-sozlugu\"><strong>Temel Terimler S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong><\/h2>\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Terim<\/strong><\/td><td><strong>Tan\u0131m\u0131<\/strong><\/td><td><strong>Ba\u011flam\u0131<\/strong><\/td><\/tr><tr><td><strong>E\u015f Merkezli Daireler<\/strong><\/td><td>Ayn\u0131 merkez noktas\u0131na ancak farkl\u0131 yar\u0131\u00e7aplara sahip iki daire.<\/td><td>Dairesellik tolerans b\u00f6lgesinin 2D s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 tan\u0131mlar.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Radyal Mesafe<\/strong><\/td><td>Tolerans b\u00f6lgesinin i\u00e7 ve d\u0131\u015f e\u015fmerkezli daireleri aras\u0131ndaki ger\u00e7ek mesafe (bo\u015fluk).<\/td><td>Bu, \u00d6zellik Kontrol \u00c7er\u00e7evesine girilen say\u0131sal de\u011ferdir.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Lob \/ Loblanma<\/strong><\/td><td>Kesitinin m\u00fckemmel yuvarlak olmad\u0131\u011f\u0131 (\u00f6rne\u011fin, yuvarlak bir \u00fc\u00e7gene veya ovale benzedi\u011fi) bir \u015fekil hatas\u0131.<\/td><td>Merkezsiz ta\u015flamada yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen bir kusur; kumpas gibi basit 2 noktal\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm ara\u00e7lar\u0131 ile tespit edilemez.<\/td><\/tr><tr><td><strong>RFS (\u00d6zellik Boyutundan Ba\u011f\u0131ms\u0131z Olarak)<\/strong><\/td><td>Par\u00e7an\u0131n ger\u00e7ek \u00fcretim boyutundan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak geometrik tolerans\u0131n sabit kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten kural.<\/td><td>Dairesellik her zaman RFS&#8217;dir. Bu kontrolde malzeme d\u00fczenleyiciler (MMC\/LMC) ve ekstra toleranslar kullan\u0131lamaz.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Kesit<\/strong><\/td><td>3 boyutlu bir par\u00e7an\u0131n eksenine dik 2 boyutlu bir &#8220;dilim&#8221;.<\/td><td>Dairesellik par\u00e7ay\u0131, silindirin geri kalan\u0131ndan tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, her seferinde 2 boyutlu bir dilim \u00fczerinden de\u011ferlendirir.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"sekil-kontrollerinde-uzmanlasma\"><strong>\u015eekil Kontrollerinde Uzmanla\u015fma<\/strong><\/h2>\n\n\n<p>Dairesellik; hassas uyumlar (ge\u00e7meler), d\u00fczg\u00fcn d\u00f6nme ve uygun s\u0131zd\u0131rmazl\u0131k sa\u011flamak i\u00e7in en temel GD&amp;T \u015eekil Kontrollerinden biridir. M\u00fchendisler tamamen \u00fcretilebilir par\u00e7alar olu\u015fturmak i\u00e7in, bu kontrol\u00fcn GD&amp;T ekosisteminin geri kalan\u0131yla ili\u015fkisinin ne oldu\u011funu bilmelidir:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Silindiriklik ile Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma:<\/strong> Par\u00e7an\u0131n m\u00fckemmel yuvarlak olmas\u0131n\u0131 <strong>ve<\/strong> merkezi ekseninin t\u00fcm uzunlu\u011fu boyunca m\u00fckemmel do\u011frusal olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak gerekiyorsa, <a href=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/silindiriklik-gd-t\/\">Silindiriklik<\/a> tercih edilmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Toplam Ka\u00e7\u0131kl\u0131k (Runout) ile Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma:<\/strong> Par\u00e7a, bir d\u00fczenek i\u00e7inde (motor mili veya t\u00fcrbin gibi) y\u00fcksek h\u0131zlarda d\u00f6nmek \u00fczere tasarlanm\u0131\u015fsa ve sabit bir mil yata\u011f\u0131 eksenine g\u00f6re sallanmas\u0131n\u0131 kontrol etmeniz gerekiyorsa, <strong>Toplam Ka\u00e7\u0131kl\u0131k<\/strong> kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Do\u011frusall\u0131k ile Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma:<\/strong> Sadece par\u00e7an\u0131n ekseninin do\u011frusall\u0131\u011f\u0131yla ilgileniyorsan\u0131z ve kesitlerinin yuvarlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frudan kontrol etmeniz gerekmiyorsa, <a href=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/dogrusallik-gd-t\/\">Do\u011frusall\u0131k<\/a> kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dairesellik ile ili\u015fkili kontroller ve bunlar\u0131 CAD \u00e7izimlerinize nas\u0131l uygulayaca\u011f\u0131n\u0131z hakk\u0131nda daha derinlemesine bilgi edinmek i\u00e7in, Xometry Pro teknik k\u00fct\u00fcphanesindeki kapsaml\u0131 <a href=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-geometrik-boyutlandirma-ve-toleranslandirma-nedir\/\">Geometrik Boyutland\u0131rma ve Toleransland\u0131rma k\u0131lavuzunu<\/a> inceleyebilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"author":2899,"featured_media":141149,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","categories":[],"c-tag-articles":[],"global-tag":[1758,701],"class_list":["post-142953","articles","type-articles","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","global-tag-cnc-isleme","global-tag-tasarim"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.7 (Yoast SEO v27.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>GD&amp;T\u2019de Dairesellik: Tan\u0131m\u0131, Uygulamas\u0131 ve \u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fc | Xometry Pro<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"GD&amp;T Dairesellik \u015fekil kontrol\u00fcnde uzmanla\u015f\u0131n. Tan\u0131m\u0131n\u0131, \u00f6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesinin nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 ve daireselli\u011fi (yuvarakl\u0131\u011f\u0131) \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in en iyi y\u00f6ntemleri \u00f6\u011frenin.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-de-dairesellik\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"GD&amp;T\u2019de Dairesellik: Tan\u0131m\u0131, Uygulamas\u0131 ve \u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fc | Xometry Pro\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"GD&amp;T Dairesellik \u015fekil kontrol\u00fcnde uzmanla\u015f\u0131n. Tan\u0131m\u0131n\u0131, \u00f6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesinin nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 ve daireselli\u011fi (yuvarakl\u0131\u011f\u0131) \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in en iyi y\u00f6ntemleri \u00f6\u011frenin.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-de-dairesellik\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Xometry Pro\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-30T14:46:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/quality-control-inspector-roundness-cylindrical-part-scaled.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1396\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-de-dairesellik\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-de-dairesellik\\\/\",\"name\":\"GD&T\u2019de Dairesellik: Tan\u0131m\u0131, Uygulamas\u0131 ve \u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fc | Xometry Pro\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-de-dairesellik\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-de-dairesellik\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/quality-control-inspector-roundness-cylindrical-part-scaled.png\",\"datePublished\":\"2026-03-05T16:31:24+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-30T14:46:16+00:00\",\"description\":\"GD&T Dairesellik \u015fekil kontrol\u00fcnde uzmanla\u015f\u0131n. Tan\u0131m\u0131n\u0131, \u00f6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesinin nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 ve daireselli\u011fi (yuvarakl\u0131\u011f\u0131) \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in en iyi y\u00f6ntemleri \u00f6\u011frenin.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-de-dairesellik\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-de-dairesellik\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-de-dairesellik\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/quality-control-inspector-roundness-cylindrical-part-scaled.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/quality-control-inspector-roundness-cylindrical-part-scaled.png\",\"width\":2560,\"height\":1396,\"caption\":\"Quality control inspector measuring the roundness of a machined cylindrical part.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/gdt-de-dairesellik\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Makaleler\",\"item\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/makaleler\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"CNC \u0130\u015fleme\",\"item\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/global-etiket\\\/cnc-isleme\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"GD&amp;T\u2019de Dairesellik: Tan\u0131m\u0131, Uygulamas\u0131 ve \u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fc\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Xometry Pro\",\"description\":\"Knowledge &amp; Community For Engineers &amp; Product Designers\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/xometry.pro\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"GD&T\u2019de Dairesellik: Tan\u0131m\u0131, Uygulamas\u0131 ve \u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fc | Xometry Pro","description":"GD&T Dairesellik \u015fekil kontrol\u00fcnde uzmanla\u015f\u0131n. Tan\u0131m\u0131n\u0131, \u00f6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesinin nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 ve daireselli\u011fi (yuvarakl\u0131\u011f\u0131) \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in en iyi y\u00f6ntemleri \u00f6\u011frenin.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-de-dairesellik\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"GD&T\u2019de Dairesellik: Tan\u0131m\u0131, Uygulamas\u0131 ve \u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fc | Xometry Pro","og_description":"GD&T Dairesellik \u015fekil kontrol\u00fcnde uzmanla\u015f\u0131n. Tan\u0131m\u0131n\u0131, \u00f6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesinin nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 ve daireselli\u011fi (yuvarakl\u0131\u011f\u0131) \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in en iyi y\u00f6ntemleri \u00f6\u011frenin.","og_url":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-de-dairesellik\/","og_site_name":"Xometry Pro","article_modified_time":"2026-03-30T14:46:16+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1396,"url":"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/quality-control-inspector-roundness-cylindrical-part-scaled.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Tahmini okuma s\u00fcresi":"12 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-de-dairesellik\/","url":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-de-dairesellik\/","name":"GD&T\u2019de Dairesellik: Tan\u0131m\u0131, Uygulamas\u0131 ve \u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fc | Xometry Pro","isPartOf":{"@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-de-dairesellik\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-de-dairesellik\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/quality-control-inspector-roundness-cylindrical-part-scaled.png","datePublished":"2026-03-05T16:31:24+00:00","dateModified":"2026-03-30T14:46:16+00:00","description":"GD&T Dairesellik \u015fekil kontrol\u00fcnde uzmanla\u015f\u0131n. Tan\u0131m\u0131n\u0131, \u00f6zellik kontrol \u00e7er\u00e7evesinin nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 ve daireselli\u011fi (yuvarakl\u0131\u011f\u0131) \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in en iyi y\u00f6ntemleri \u00f6\u011frenin.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-de-dairesellik\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-de-dairesellik\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-de-dairesellik\/#primaryimage","url":"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/quality-control-inspector-roundness-cylindrical-part-scaled.png","contentUrl":"https:\/\/xometry.pro\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/quality-control-inspector-roundness-cylindrical-part-scaled.png","width":2560,"height":1396,"caption":"Quality control inspector measuring the roundness of a machined cylindrical part."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/gdt-de-dairesellik\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Makaleler","item":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/makaleler\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"CNC \u0130\u015fleme","item":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/global-etiket\/cnc-isleme\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"GD&amp;T\u2019de Dairesellik: Tan\u0131m\u0131, Uygulamas\u0131 ve \u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fc"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/#website","url":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/","name":"Xometry Pro","description":"Knowledge &amp; Community For Engineers &amp; Product Designers","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/articles\/142953","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/articles"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2899"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=142953"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/articles\/142953\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/141149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=142953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=142953"},{"taxonomy":"c-tag-articles","embeddable":true,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/c-tag-articles?post=142953"},{"taxonomy":"global-tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xometry.pro\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/global-tag?post=142953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}