Europe 
Türkiye 
United Kingdom 
Global 
Xometry hesabımla giriş yap 
DraftAid CEO’su Mohammed Al-Arnawoot ile her mühendisin yaşadığı bu temel sorunu çözmek üzerine konuştuk.
Teknik Çizimlerde Zaman Kaybetmek
Hangi sorunu çözüyorsunuz?
Sanırım sektördeki herkes bu sorunu biliyor. Mühendisler genellikle zamanlarının %20 ila %40’ını 3D modellerden teknik resimler oluşturmak için harcıyor. Bu süreç çok zaman alıcı, yorucu ve hataya açık. Bir teknik resimdeki tek bir hata, yanlış parçanın üretilmesine ve bazen ciddi zaman kayıplarına yol açabiliyor.
Tutarsızlık da başka bir sorun. Yan yana oturan iki mühendis, teknik çizimleri birbirinden çok farklı şekillerde hazırlayabiliyor.
Bu sorunun boyutlarını tam olarak ancak 2-3 yıl önce, kurucu ortağım Abdullah ile tanıştığımda anladım. Bana, bütün gün sadece teknik resim çizen 40 teknik ressamın olduğu bir odada çalıştığını söyledi. Ve bu, o şirketin Kuzey Amerika’daki benzer beş ekibinden sadece biriydi. Bana o malum soruyu sordu: “Elimizde zaten 3D modeller varken bu süreç neden otomatikleştirilmiyor?”
Ben Autodesk tarafından satın alınan bir startup’ta Mühendislik Başkan Yardımcısı, ardından bir inşaat teknolojileri şirketinde Mühendislik Direktörü olarak görev yapmıştım. Bu yüzden cevabım çok netti: “Bunu biz otomatikleştireceğiz.”
Bunu neden daha önce kimse çözmedi? CAD içi teknik resim oluşturma özellikleri uzun zamandır var ama hala pek işe yaramıyor.
Yapay zekadaki son gelişmelerin bunda payı var, ancak herkes aynı araçlara erişebiliyor. Asıl önemli olan güçlü bir yapay zeka yeteneğine sahip olmak ki bu da her yerde kolayca bulunmuyor.
Bence en büyük sorun, yazılımcıların mühendisler ve imalatçılarla konuşmaması. Abdullah ve ben her ayın yarısını tam olarak bunu yaparak geçiriyoruz. Ne yaptıklarını ve nasıl yaptıklarını gerçekten anlamak istiyoruz.
Onlarla konuştuğunuzda detayların ne kadar önemli olduğunu hissediyorsunuz. Hatalı bir ölçü gerçekten çok şeyi değiştirir. Hem de çok. Bu iletişim, pazarın neye ihtiyacı olduğunu anlamamızı ve ardından bu ihtiyacı nasıl karşılayacağımızı planlamamızı sağlıyor.
Önce Parçalar, Sonra Montajlar
DraftAid ile teknik resim oluşturma süreci nasıl işliyor?
Müşteri bir düğmeye basıyor. Geometri buluta gidiyor ve yapay zekamız onu analiz ediyor. Unsur ağacı (feature tree) önemli değil, bu yüzden STEP dosyaları da sorunsuz çalışıyor. Ardından teknik resim oluşturuluyor.
Sistemi olabildiğince tek tıkla çalışacak şekilde tasarladık. Hatta bazı şirketler, tamamen arka planda çalışması için yazılımı kendi PDM sistemlerine entegre ediyor.
Hangi tür teknik çizimler oluşturabiliyorsunuz?
Şu an için sadece tekil parça resimlerini destekliyoruz. Bir teknik resim paketindeki paftaların %70-80’i parça resimlerinden oluştuğu için önceliği buna verdik. Ancak yeni yılda montaj ve kaynaklı imalat çizimlerini de piyasaya sunacağız.
Bu teknik çizimler gerçekten üretime hazır mı?
Geçenlerde bir müşterimiz, eskiden 15 dakika süren bir teknik çizimin artık toplamda 2 dakika sürdüğünü söyledi. Yaklaşık 30 saniyesi oluşturma, kalanı ise hızlı bir kontrol ve küçük ince ayarlar. Bağımsız bir yazılım olmak yerine doğrudan CAD yazılımına tam entegre olduğumuz için, düzeltme kısmı çok basit.
Doğruluk oranı parça tipine göre değişiyor. Bugün erken saatlerde bir müşterim, sac metal parçaların %95’inin doğrudan üretime gittiğini belirtti. Ekstrüzyon parçalar hakkında da benzer rakamlar duyuyoruz. 3 eksenli dik işleme için ise oranımız yaklaşık %70.
Peki ya CNC teknik çizimleri için GD&T (Geometrik Boyutlandırma ve Toleranslandırma) ve toleranslandırma?
Henüz GD&T veya toleranslandırmayı otomatik olarak oluşturmuyoruz. Ancak datum (referans) seçimini yapabiliyoruz.
İki modumuz var: Yapay zekanın sizin çizim stilinizi öğrendiği tam otomatik mod ve insanın da sürece dahil olduğu “human-in-the-loop” (insan gözetiminde) modu. CNC teknik çizimlerinde, ikinci seçenek süreci kontrol ederken daha hızlı ilerlemenize yardımcı olur. Ayrıca, model tabanlı tanımlamalar (MBD) eklerseniz, bunu teknik resimler için kullanırız.
Bir GD&T tahmin modeli geliştiriyoruz, ancak sonuçlardan emin olana kadar piyasaya sürmeyeceğiz. Yine de bazı kullanıcı girdilerine ihtiyaç duyabilir, ancak bunu mümkün olduğunca en aza indireceğiz.
Revizyonlar tanınıyor ve not ediliyor mu?
Sistem revizyonları oluşturuyor ve not ediyor. Bu, teknik resimleri otomatikleştiren herhangi bir yazılım için olmazsa olmazdır. Mühendislerin beklentisi de budur.
Şirket İçi Standartlar ve Fikri Mülkiyet (IP)
Şirketlerin kendi şablonları ve hatta standartları var. Çıktılar ne kadar özelleştirilebilir?
Otomotiv OEM’leri ve Tier 1 (1. Seviye) tedarikçiler gibi kurumsal müşterilerin özelleştirmeye ihtiyacı var. Kendi stillerini istiyorlar, bu yüzden yapay zekamızı onların özel standartlarını öğrenecek şekilde eğitiyoruz. Daha küçük şirketler ise maliyetli olduğu için bu adımı atlıyorlar.
Antet (title block) özelleştirmesi herkes için geçerlidir, bu standart bir özelliktir. Çoğu şirket; izometrik görünüm konumu, sayfa sayısı ve boyutları, görünüm konumları, ölçülendirme tipleri ve daha fazlası gibi yapılandırılabilir seçeneklere sahip ASME veya ISO standartlarını kullanır. Standart paketimiz kesinlikle belli bir esneklik sunmak zorundadır.
GE veya BMW gibi büyük işletmelerin onlarca yıldır takip ettikleri kurum içi standartları vardır. Onlardan bunca zamandır alıştıkları teknik çizim hazırlama şekillerini değiştirmelerini istemek, onlardan başka bir dil konuşmalarını istemek gibidir. Bu makul değil. Bunun yerine bizim onların ihtiyaçlarına uyum sağlamamız gerekiyor.
Mühendisler fikri mülkiyetleri (IP) konusunda korumacıyken güvenlik nasıl sağlanıyor?
Şubat ayında tamamlanacak denetimle birlikte SOC-2 uyumluyuz. Bulut sistemimiz, bankanızla aynı güvenlik altyapısını kullanıyor. Bankanıza güveniyorsanız, DraftAid’e de güvenebilirsiniz.
Veriler hem bulutta hem de aktarım sırasında ayrıştırılır ve şifrelenir. Verilerin çoğunu biz kendimiz bile göremeyiz.
Güvenlik endişesi daha yüksek olan şirketler için şirket içi sunucu (on-premise) kurulum seçeneği de sunuyoruz.
2025’te 180.000’den Fazla Teknik Çizim
Paylaşabileceğiniz herhangi bir kullanıcı hikayeniz var mı?
Üç mühendisi olan bir müşterimiz, bir proje için teknik çizimlere 150 saat harcamıştı. DraftAid ile bir sonraki proje 20 saat sürdü. Aynı mühendisler, aynı iş; sadece 130 saat tasarruf edildi. 130 saatin onlara maliyeti muhtemelen 8.000 € civarında. Ve bu sadece bir proje ve bir ekip. Şirket yılda 500-600 proje yapıyor!
Şu anda 5 kıtadayız, Avustralya’ya yeni ulaştık. Hem büyük hem de küçük ekipler, gerekli durumlarda inceleme ve değişiklik yapma süreleri dahil olmak üzere teknik resim sürelerini %80-90 oranında azaltıyor.
En büyük kazanım ise zamanlarını geri kazanmaları. 2024’te yaklaşık 10.000 teknik çizim oluşturduk. 2025’te şu ana kadar otomatik olarak 180.000’den fazla teknik çizim ürettik. Üstelik yıl henüz bitmedi.
Gurur duyuyor olmalısınız.
Elbette! Hesabımızda muhafazakar davranalım. Bu teknik çizimlerin %75’inin hiçbir değişikliğe ihtiyaç duymadığını ve manuel olarak her birinin 15 dakika süreceğini varsayalım. Biz bu süreyi 30 saniyeye indirdik. Tamam, örnek vermek gerekirse 1 dakika diyelim. Bu, o mühendisleri 30.000 saatten fazla bir zaman kaybından kurtardığımız anlamına geliyor!
Bu sabah bir müşterimizin CEO’su benden herhangi bir talep olmadan bana e-posta göndererek, otomatik oluşturulan teknik resimlerin %95’inin doğrudan üretime gittiğini söyledi. Gerçekten çok mutluydu. Tabii ki gurur duyuyorum Andreas.
Hiç cuma günü kulaklıklarını takıp sadece teknik resim çizmeyi sevdiğini söyleyen oldu mu?
Aslında bunu birkaç kez duydum. Başladığımızda yaşadığım iki korkudan biri buydu. Diğeri ise insanların bulut sistemini kullanmaktan korkmasıydı. Genel olarak bakıldığında, bu korkuların hiçbirinin haklı çıkmadığını gördük.
Mühendisler genel olarak aşırı çalışıyor. Mühendislerin sürekli fazla mesai yaptığı o kadar çok vaka gördüm ki. Ve bu fazla mesailer genellikle teknik resimler yüzünden oluyor. Bu yüzden şirket içinde bizim en büyük savunucularımız onlar oluyor.
Erişilebilirlik ve Fiyatlandırma
İsteyen herkes DraftAid’i hemen kullanmaya başlayabilir mi?
Gelecek yılın başlarında kaydolup aynı gün kullanmaya başlayabileceksiniz. Şu anda sadece kurumsal müşterilere hizmet veriyoruz ancak ilk genel kullanıma açık sürümümüzü Ocak ayı başlarında Inventor pazar yerinde (marketplace) yayınlayacağız.
Fiyatlandırma yapısı nasıl?
Üç seviyemiz var: Ücretsiz, Pro ve Kurumsal (Enterprise). Kurumsal paket tamamen ihtiyaçlara göre özelleştiriliyor. Ocak ayındaki lansman için Pro paketinin fiyatlandırmasını henüz netleştiriyoruz.
Ücretsiz seviye, bizim şablonlarımızla, belirli dosya boyutlarıyla ve ayda 100 parça ile sınırlı olacak. Bu da standart parçalar üreten daha küçük şirketler için fazlasıyla yeterli. Ücretli sürüme geçiş ise self-servis ödeme (self-checkout) sistemi ile yapılabilecek.
Hangi CAD platformlarını destekliyorsunuz?
Şu anda Inventor ve SolidWorks’ü destekliyoruz. Pazar payının önemli bir kısmını kapsıyorlar. Şu an bir sonraki platformu seçiyoruz ve zamanla tüm büyük CAD programlarını kapsayacak şekilde genişleyeceğiz.
Makine Mühendisliğinde Yapay Zeka
Makine mühendisliğinde yapay zeka şu an ne durumda?
Birçok startup CAD modeli oluşturma sorununu çözmeye çalışıyor. Mekatronik diplomam var ve yapay zeka alanını biliyorum, bu yüzden hem sahip olunan kapasiteyi hem de mühendislik zorluklarını anlıyorum. Sadece teknolojinin henüz buna hazır olduğunu düşünmüyorum. Belki zamanla olur ama daha kat edilecek çok yol var.
Bazı girişimler aslında sorun bile olmayan şeyleri çözüyor. Diğerleri, mühendislik problemlerini kendi bakış açılarından çözen yazılım geliştiricileri, ki bu durum sektöre uyum sağlamıyor. Bazıları ise yeni CAD çekirdekleri (kernels) oluşturmak veya metinden CAD’e dönüştürme gibi gerçek ama son derece zor problemleri ele alıyor. Bunlar için henüz çok erken.
Bir de mevcut teknolojiyle gerçek sorunları çözen şirketler var. Microsoft’un CTO’su, “Eskiden imkansız olan ama şimdi sadece çok zor olan problemler üzerinde çalışın” demişti. Teknik çizim otomasyonu tam olarak bu kategoriye mükemmel bir şekilde uyuyor.
Önerebileceğiniz başka yapay zeka araçları var mı?
Müşterilerle konuştuğumda adından sıkça bahsedilen tek araç CloudNC. Hem olumsuz hem de olumlu geri dönüşler aldım. Ancak gerçek bir sorunu çözüyorlar, bu yüzden onları kullanan çok sayıda şirket var.
Mecagent da adını duyduğum bir diğeri. “Makro yazan bir uzmanı” (macros guy) olmayan 20-30 mühendisten oluşan ekipleri gördüğümde hep şaşırmışımdır. Mecagent bu sorunu çözüyor. Ve bu tür bir otomasyonun sunduğu verimlilik kazanımları konusunda ilk elden deneyimim var.
Başkaları da var ama gerçek kullanıcılar tarafından nadiren bahsediliyorlar.
Yol haritanızda neler var?
Amacımız 3D tasarım ile CNC işleme (talaşlı imalat) arasındaki boşluğu doldurmak. Tedarikçiyle git-gelli iletişimler yaşamadan, hatasız bir imalat süreci için doğru teknik resimler şarttır.
Ayrıca gelecek yılın başlarında imalatın en sinir bozucu yönlerinden birini otomatikleştiren heyecan verici bir şey yayınlayacağız. Henüz ince ayarlarını yaptığımız için duyurmak adına çok erken. Ama heyecanlıyım.
Related Topics
Javier López Picazo
2
0
Comment(0)