Talaşlı kılavuzlar için: D = d_major − (1,082531 × P × % / 100)

Ovalama kılavuzları için: D = d_major − (0,5 × P × % / 100)

1,082531 sabiti, ISO 68-1 temel profilinden türetilmiştir: Teorik iç diş kavrama derinliğinin (5H/8) iki katına eşittir; burada H=0,86603P olarak alınır.

Aynı geometrik ilişki, hatve yerine inç başına diş sayısı (TPI) konularak uygulanır:

Talaşlı: D = d – (1,082531 x %) / (100 x TPI)

Ovalama: D = d – (0,5 x %) / (100 x TPI)

İnç cinsinden hatve, 1/TPI değerine eşit olduğundan, bu formüller matematiksel olarak metrik versiyonla aynıdır ve ASME B1.1’de tanımlanan aynı kavrama derinliği oranını verir. Atölyeye göndermeden önce dönüştürülmüş bir teknik resim ölçüsünü doğrulamak için bu hesaplayıcıda her iki standardı yan yana çalıştırabilirsiniz.

Sert alaşımlarda baskın kırılma nedeni diş sıyırması değil, kılavuz kırılmasıdır. %65’in üzerindeki kavrama oranları, kayda değer bir mukavemet kazancı sağlamadığı halde tork yükünü orantısız şekilde artırır.

Standart kılavuzların ucunda, giriş pahı (lead chamfer) olarak bilinen 3 ila 5 adet tam profil formuna ulaşmamış diş bulunur. Delik derinliği sadece gereken diş derinliği kadar tutulursa, kılavuzun giriş pahı diş tam olarak oluşmadan deliğin dibine dayanır. Matkap delme derinliğine hatvenin 6 katını (6x hatve) eklemek; pah girişi ve talaş birikimi için yeterli boşluk ve takımın dibe vurmasını önlemek için güvenli bir tolerans alanı sağlar.

Bu derinlik artışını atölyenin inisiyatifine bırakmak yerine teknik resimde açıkça belirtin. Ayrıca delik kritik bir duvar kesitine yakınsa, ortaya çıkan diş dibi çapı boşluğunu ISO 2768 genel toleranslarını kullanarak parçanın tolerans birikimine karşı doğrulayın.

Ovalama kılavuzları; alüminyum alaşımları, pirinç, yumuşak çelik ve bakır dahil olmak üzere kopma uzaması %12’nin üzerinde olan sünek metaller için uygundur. Avantajları arasında talaş tahliyesi gerektirmemesi, soğuk sertleşmeye uğramış diş yüzeyi ile artan yorulma direnci ve daha uzun kılavuz ömrü yer alır.

Ovalama kılavuzları sert alaşımlar, döküm metaller veya mühendislik plastikleri için uygun değildir; çünkü bu malzemeler, malzemeyi kesmek yerine diş formuna doğru itmek (deforme etmek) için gereken plastik akış özelliğine sahip değildir. Kılavuz ön delik çapı, aynı nominal boyuttaki talaşlı kılavuza göre daha büyüktür; bu hesaplayıcı, “Ovalama” seçildiğinde önerilen matkap çapını otomatik olarak ayarlar.

Teorik Kılavuz Matkap Çapı: Hedeflediğiniz kavrama oranında ISO 68-1 veya ASME B1.1 formülünden elde edilen tam, net hesaplanmış ölçüdür. Bu değer nadiren piyasada hazır bulunan bir matkap ucuyla birebir eşleşir.

Önerilen Standart Matkap Ucu: Standart ISO metrik serisinden (0,70 mm – 80,00 mm) veya inç serisinden (numara, harf ve kesirli setler) seçilen, piyasada ticari olarak bulunabilen en yakın matkap ucu ölçüsüdür.

Gerçekleşen Diş Kavrama Kartı: Yuvarlama uygulandıktan sonra standart matkap ucunun gerçekte üreteceği kavrama oranını bildirir. Üretime gönderilecek teknik resimlere teorik değer yerine bu gerçek değer girilmelidir.

%75 varsayılan değeri, genel amaçlı çelik ve alüminyum uygulamalarından alınmış, geleneksel ve temkinli bir değerdir; kesin bir fiziksel sınır değildir.

Bağlantı kritikliğinin yüksek olduğu cıvatalı birleşmelerde, hedef kavrama oranını alışkanlıktan dolayı doğrudan %75 seçmek yerine, cıvatalı bağlantı hesaplayıcısındaki gerçek cıvata çekme gerilmesi alanına göre boyutlandırın.

Talaşlı kılavuz, diş profilini oluşturmak için malzemeyi kesip kaldırır; bu nedenle ön deliğin sadece kılavuzun diş dibi çapını kurtarması yeterlidir. Ovalama kılavuzu ise malzemeyi kesmeden, radyal olarak dışarıya, yani diş formunun boşluklarına doğru plastik olarak iter. Bu yüzden başlangıç deliği, bitmiş dişin adım çapına yakın olmalıdır; aksi takdirde yer değiştiren metalin akacağı bir yer kalmaz.

Ovalama kılavuzunda ön deliği küçük delmek torku aşırı derecede tırmandırır ve seri üretimde ovalama kılavuzu kırılmalarının bir numaralı nedenidir. Bu hesaplayıcıdaki “Ovalama” seçildiğinde yapılan otomatik ön delik ayarı, tam olarak bu hatayı önlemek için uygulanmaktadır.

Çoğu basılı kılavuz matkap tablosu, genellikle %75 olan tek bir sabit kavrama oranını baz alır ve arka plandaki matematiği göstermeden en yakın, yaygın kullanımlı, kesirli veya metrik ölçüye yuvarlama yapar.

Bu hesaplayıcı ise önce sizin belirttiğiniz kavrama oranındaki teorik çapı hesaplar, ardından bunu bağımsız olarak en yakın standart matkap ucuyla eşleştirir; dolayısıyla %75’ten yapılan herhangi bir sapma veya standart dışı malzeme seçimi, önerilen ölçüyü genel duvar tablolarından farklı bir değere kaydıracaktır. Duvar tablosunu, bu hesaplayıcının geniş kapsamlı çıktısının sadece %75 kavramaya özel bir istisnası olarak değerlendirin, çelişen bir kaynak olarak görmeyin.

Mühendislik plastikleri, sünek metallerden ziyade sert alaşımlara benzer şekilde davranır: Diş dibindeki minimum uzama oranı, bu plastikleri soğuk şekillendirme (ovalama) gerilimi altında çatlamaya eğilimli hale getirir. Girilen yüzde ne olursa olsun, termoplastikler veya katkılı kompozitler için “Ovalama” seçeneğinden kaçının.

Evet, bu alan, hesaplayıcının varsayılan ayarında bırakıldığında hesaba katar. Diş boyutunu, kılavuz tipini veya delik durumunu her değiştirdiğinizde, derinlik değeri, minimum kavrama derinliği artı uygun pah boşluğu eklenecek şekilde otomatik olarak güncellenir.

Derinlik alanını manuel olarak değiştirirseniz hesaplayıcı bunu özel bir değer olarak işaretler ve otomatik senkronizasyonu durdurur; çünkü bu noktada, spesifik bir atölye veya teknik resim gerekliliğini sisteme girmiş olursunuz. Dolayısıyla arka planda yeniden hesaplama yapılmaz.